اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۵۲ — ساقی چه صلاح از من مجنون آید
- شمارهٔ ۵۱ — ساقی قدحی که جان فدای تو بود
- شمارهٔ ۵۳ — ساقی ز زمانه چند بیداد رسد
- شمارهٔ ۵۴ — ساقی گل بخت هر که پژمرده بود
- شمارهٔ ۵۷ — ساقی که غمش ز پادشاهی خوشتر
- شمارهٔ ۵۰ — ساقی چو ستم غم نه باندازه کند
- شمارهٔ ۵۶ — ساقی می وصل ده به محنت کش هجر
- شمارهٔ ۵۵ — ساقی بمنت خطاب بو دست مگر
- شمارهٔ ۵۹ — ساقی تو بغور من درویش برس
- شمارهٔ ۶۰ — ساقی نظری که دردی از جام تو بس
- شمارهٔ ۶۲ — ساقی غم این پیر کهنسال بپرس
- شمارهٔ ۶۱ — ساقی ز اسیران جگر ریش بپرس
- شمارهٔ ۶۴ — ساقی ز غم تو میگدازیم چو شمع
- شمارهٔ ۶۵ — ساقی که رسد بوصلت از یاری عقل
- شمارهٔ ۵۸ — ساقی دلم از تو در گداز است هنوز
- شمارهٔ ۶۳ — ساقی تو مهی ز روی فرخنده خویش
- شمارهٔ ۷۲ — ساقی قدحی که حلقه در گوش توایم
- شمارهٔ ۷۳ — ساقی قدحی که عاشق روی توام
- شمارهٔ ۶۷ — ساقی قدحی ده بمن سوخته حال
- شمارهٔ ۶۹ — ساقی قدحی که کشته جانانیم
- شمارهٔ ۷۱ — ساقی نظری که همدم غم ماییم
- شمارهٔ ۶۸ — ساقی قدحی بده که از غم رستم
- شمارهٔ ۷۰ — ساقی نظری که سمت دیدار توام
- شمارهٔ ۶۶ — ساقی تو بحسن صورتی خرمن گل