اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۲۴۷ — می خور که فلک نقد بقا میدزدد
- شمارهٔ ۲۴۶ — مشتاق تو فردوس برین را چکند
- شمارهٔ ۲۴۹ — ما را شب هجر او آید چه شود؟
- شمارهٔ ۲۵۱ — از دل چو دمی غم تو بیرون نرود
- شمارهٔ ۲۴۸ — هر که سگ تست بر دری ننشیند
- شمارهٔ ۲۵۰ — در هجر تو خلق از سر و سامان شده اند
- شمارهٔ ۲۵۲ — آنرا که مراد از در امید دهند
- شمارهٔ ۲۵۳ — طاوس اگر بجلوه پر باز کند
- شمارهٔ ۲۵۵ — هر دل که درو مهر کسی ریش کند
- شمارهٔ ۲۵۴ — آن شمع دمی ز چشم روشن نرود
- شمارهٔ ۲۵۷ — در هودج عشق عقل واپس نرسد
- شمارهٔ ۲۵۶ — تا دل غم جان داشت بدلبر نرسید
- شمارهٔ ۲۵۸ — گاهم ره بتخانه نکو می‌آید
- شمارهٔ ۲۶۰ — کس نیست که کشته ایماه نشد
- شمارهٔ ۲۵۹ — دل کز تو پریچهره مشوش باشد
- شمارهٔ ۲۶۱ — دل آینه دار ترک و تاجیک بود
- شمارهٔ ۲۶۴ — گر کشته شویم بر تو باری نرسد
- شمارهٔ ۲۶۵ — هرگاه که شمع قامتم میسوزد
- شمارهٔ ۲۶۷ — بر چرخ نه هر ستاره یی زهره بود
- شمارهٔ ۲۶۶ — هرگز دلم از عشق پشیمان نشود
- شمارهٔ ۲۶۸ — عیش و طرب از مایه هستی خیزد
- شمارهٔ ۲۶۹ — ایسرو سهی هر که هوای تو کند
- شمارهٔ ۲۶۲ — اهلی که ره علم و هنر میسپرد
- شمارهٔ ۲۶۳ — هر کو غم آنسرو سرافراز خرید