فیاض لاهیجی
درگذشته ۱۰۷۲ هجری قمری، لاهیجان
زندگی‌نامهٔ فیاض لاهیجی
ملا عبدالرزاق علی بن حسین لاهیجی متخلص به فیاض (درگذشتهٔ ۱۰۷۲ قمری) از متکلمان مسلمان و شیعه، صاحب تألیفاتی چون گوهر مراد، سرمایه ایمان و شوارق الالهام است. او و فیض کاشانی شاگرد و داماد ملاصدرا بودند. میان فیاض و فیض دوستی برقرار بود. او از فیض با احترام یاد می‌کند و گاهی با عنوان «بعض افاضل اخواننا الالهیین» نام می‌برد. ملاصدرا به وی لقب «فیاض» را داد. دختر ملاصدرا و همسر لاهیجی، ام‌کلثوم (۱۰۱۹-۱۰۹۰ق) نام داشت که زنی فرهیخته و فاضله بود که علوم حِکمی را نزد پدر و همسرش آموخت و گاه در مجالس علما شرکت می‌کرد و با آنان مباحثه می‌کرد.
آثار فیاض لاهیجی
شعرهای فیاض لاهیجی
- شمارهٔ ۳۹ - در مدح استاد خود ملاصدرا — ماه نو عید و صد چنین باد
- شمارهٔ ۳۴ - در منقبت امام حسن عسگری(ع) — تا کی از حوت کند جا به حمل مهر بدل
- شمارهٔ ۴۰ - در مدح ملاصدرا — رسید مژده که آمد پناه دولت و دین
- شمارهٔ ۳۷ - در مدح میرداماد — ز باد حادثه آخر باین شدم دلشاد
- شمارهٔ ۳۵ - در منقبت حضرت صاحب‌الامر(عج) — کنون خوشست کشیدن شراب خنده گل
- شمارهٔ ۳۶ - در عبرت و تخلص به نام نامی ولی‌عصر(عج) — تا به کی غافل توان بودن ز مکر روزگار
- شمارهٔ ۳۸ - شاید در مدح میرداماد باشد — عشق در کام من اول زهر سودا ریخته
- شمارهٔ ۴۱ - در رثای صدرالحکما ملاصدرای شیرازی — زین هفت‌خوان که پایه او بر سر فناست
- شمارهٔ ۴۲ - در مدح شاه صفی — پرده از رخ برفکن وز گوشه ابرو نقاب
- شمارهٔ ۴۳ - مطلع دوم — ای به دیدار گل رویت چمن را آب و تاب
- شمارهٔ ۴۹ - مطلع دوم — ای روزگار را به وجود تو خرّمی
- شمارهٔ ۴۸ - در مدح سلطان العلما خلیفه سلطان وزیر شاه عباس دوم — اکنون که تازه گشت دلا عهد خرّمی
- شمارهٔ ۴۷ - در مدح شاه‌عباس دوم — مبارک جهان را نشاط جوانی
- شمارهٔ ۴۴ - مطلع سوم — بر سریر پادشاهی پادشاه کامیاب
- شمارهٔ ۴۵ - در مدح شاه صفی — شکر که گردید ز لطف خدای
- شمارهٔ ۴۶ - در مدح شاه‌عباس ثانی — داد باد صبح رنگین مژده‌ای از نوبهار
- شمارهٔ ۵۰ - در مدح میرزا حبیب‌اللّه صدر و اعتذار از وی — درین رباط دو در نه مسافرم نه مقیم
- شمارهٔ ۵۳ - در مدح مرتضی قلی‌خان — زبان اهل سخن تا به حرف گردانست
- شمارهٔ ۵۱ - تجدید مطلع — ز ناتوانی از خویش می‌روم چو نسیم
- شمارهٔ ۵۲ - در مدح میرزا رفیع وزیر و توصیف آستانه حضرت معصومه (س) — به خانه‌ای که تو کردی دمی درو مسکن
- شمارهٔ ۴ - ترکیب‌بند در رثای محمدعلی نام از شاگردان فیاض — تا کی درون سینه نگهدارم آه را
- شمارهٔ ۱ - ترکیب‌بند در منقبت مولانا امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام و وداع با خاک نجف — السّلام ای گوهرت دریای عدل و داد و دین
- شمارهٔ ۲ - ترکیب‌بند در منقبت امیر مؤمنان علی (ع) — دیگرم از شکوه زبان پُر شدست
- شمارهٔ ۳ - ترکیب‌بند در رثای حضرت سیدالشهدا (ع) — عالم تمام نوحه‌کنان از برای کیست؟