فیاض لاهیجی
درگذشته ۱۰۷۲ هجری قمری، لاهیجان
زندگی‌نامهٔ فیاض لاهیجی
ملا عبدالرزاق علی بن حسین لاهیجی متخلص به فیاض (درگذشتهٔ ۱۰۷۲ قمری) از متکلمان مسلمان و شیعه، صاحب تألیفاتی چون گوهر مراد، سرمایه ایمان و شوارق الالهام است. او و فیض کاشانی شاگرد و داماد ملاصدرا بودند. میان فیاض و فیض دوستی برقرار بود. او از فیض با احترام یاد می‌کند و گاهی با عنوان «بعض افاضل اخواننا الالهیین» نام می‌برد. ملاصدرا به وی لقب «فیاض» را داد. دختر ملاصدرا و همسر لاهیجی، ام‌کلثوم (۱۰۱۹-۱۰۹۰ق) نام داشت که زنی فرهیخته و فاضله بود که علوم حِکمی را نزد پدر و همسرش آموخت و گاه در مجالس علما شرکت می‌کرد و با آنان مباحثه می‌کرد.
آثار فیاض لاهیجی
شعرهای فیاض لاهیجی
- شمارهٔ ۵ - ترکیب‌بند در عشق عرفانی — ای دل بیا که دست ردی بر جهان زنیم
- شمارهٔ ۶ - قصیدهٔ ترجیع در عشق — بازم سر زلفِ چون کمندی
- شمارهٔ ۲ - در تعریف از هند — حبّذا هند کعبهٔ حاجات
- شمارهٔ ۱ - ماده تاریخ در انتساب وزیر — شکر لله که به فرمان شهنشاه جهان
- شمارهٔ ۵ - جواب فیاض به میرزا محمد سعید — ای آنکه در کف تو ورق چون رخ نگار
- شمارهٔ ۴ - خطاب به قاضی سعید قمی — ای جوهری که درته این هشت نُه بساط
- شمارهٔ ۶ - شاید خطاب به میرزا حبیب‌الله صدر باشد — صدر جهان و عالم جان و سپهر فضل
- شمارهٔ ۳ - ماده تاریخ سیل قم — داد از دست سیل حادثه، داد
- شمارهٔ ۹ - ماده تاریخ وزارت میرزا حبیب‌الله صدر — شه دین میرزا حبیب‌الله
- شمارهٔ ۱۲ - شاید خطاب به قاضی سعید باشد — ای آنکه هر دم از نگه دلنواز خویش
- شمارهٔ ۱۱ - خطاب به دوستی که بی‌وفاست — ای نازنین که نازش من بر تو باد و بس
- شمارهٔ ۱۳ - مدح وزیر میرزا طالب‌خان — آصف جم قدر میرزا طالب‌خان
- شمارهٔ ۱۰ - خطاب به دوستی — هان ای صبا که باخبری از نیاز ما
- شمارهٔ ۸ - عشق روحانی — ای برادر با تو گویم شرح عشق و عاشقی
- شمارهٔ ۷ - در مدح وزیر میرزا رفیع صدر یا میرزا حبیب صدر — ای ارسطوشان که هستی از بس استعدادِ ذات
- در توحید و تفسیر بسم‌الله — بسم الله الرحمن الرحیم
- معراجیه — یکی از دوستان راست مزه
- ساقی‌نامه — بیا ساقی اسباب می ساز کن
- شمارهٔ ۱ — با عشق هوس سوز غم کام کجا
- شمارهٔ ۳ — اصحاب پیمبر ارچه نورند و هُدا
- شمارهٔ ۲ — در وادی عشق پر مکش منّت پا
- شمارهٔ ۴ — ای راحت جان غصّه پرورد بیا
- شمارهٔ ۶ — ای بی‌نم جود تو همه بحر سراب
- شمارهٔ ۵ — ای آرزوی دل غم اندود بیا