جلال عضد
زندگی‌نامهٔ جلال عضد
سید جلال الدین عضد یزدی معروف به جلال عضد و متخلص به «جلال» شاعر سدهٔ هشتم هجری و ستایندهٔ برخی امیران چوپانی و آل اینجو بوده است. وی فرزند سیدِ عَضُدِ یزدی از شاعران سدۀ هفت و هشت هجری، و از رجال دورۀ ابوسعید بهادر و وزیر امیر مبارزالدین و بزرگ سادات یزدی بود. تاریخ تولد و وفات جلال به درستی روشن نیست. از دیوان وی برمی‌آید که وی مدتی در شیراز اقامت داشته و به این ترتیب مدتی هم همدوره و هم همشهری شاعرانی چون حافظ و خواجو بوده است. در بخشی از اشعارش به تنگدستی خود در بخشی از زندگی اشاره کرده است. محل وفات او را یزد نوشته‌اند. او را همچون پدرش از وزرای آل مظفر نوشته‌اند. فرزندش نیز به شاعری اشتهار داشته است. حکایتی در باب کودکی وی در تذکرهٔ دولتشاه سمرقندی آمده است که معروف است: «گویند روزی محمد مظفر بمکتب درآمده دید که طفلی بکتابت مشغول است پرسید که این کودک پسر کیست گفتند پسر عضد است از ناصیه آن پسر فراستی تمام پیدا بود از معلم پرسید که کدام یک از این کودکان بهتر مینویسند مولانا گفت آنکه قلمتراش تیز دارد گفت قلمتراش که تیز است گفت هر کرا پدر متمول تر است گفت پدر که منعم تر است گفت آنکه وزیر سلطان باشد محمد مظفر تحسین کرده سید جلال را طلبید و گفت چیزی بنویس تا خطت را تماشا کنم سید جلال این قطعه را ببدیهه گفت و نوشت و بدست او داد: چهار چیز است که در سنگ اگر جمع شود لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی پاکی طینت و اصل و گهر و استعداد تربیت کردن مهر از فلک مینایی با من این هر سه صفت هست ولی می باید تربیت از تو که خورشید جهان آرایی» دیوان جلال عضد بالغ بر چهارهزار بیت است. وی کتاب «سندبادنامه» را نیز به نظم درآورده است که به کوشش دکتر محمدجعفر محجوب منتشر شده است. دیوان جلال عضد به همت آقای سیدمحمدرضا شهیم و با استفاده از تصحیح دکتر علیرضا قوجه زاده هلانی در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار جلال عضد
شعرهای جلال عضد
- شمارهٔ ۴۹ — ای باد! حدیث من نهانش می‌گو
- شمارهٔ ۵۰ — ای لعل تو چاشنی به شکر داده
- شمارهٔ ۵۱ — آن کرّه که بد سبق ز گردون برده
- شمارهٔ ۵۲ — ای خواجه چو بر خود تو بدی نپسندی
- شمارهٔ ۵۴ — ای یافته بر صدر کرم تمکینی
- شمارهٔ ۵۳ — زد شمع جهان بر دل من دی ناری
- شمارهٔ ۱ — چنان با غم عشق خو کرد دل
- شمارهٔ ۲ — در غم جانان به ترک جان بگوی
- شمارهٔ ۵ — نام آن کس که از او زهره من می‌تابد
- شمارهٔ ۷ — شیراز از تعدّی قاضی خراب شد
- شمارهٔ ۶ — تا چند سوز عشقش پنهان کنم به حیله
- شمارهٔ ۹ - فاضل — صد را ز همه صدر افاضل بستان
- شمارهٔ ۴ — انام افضل ایّام و افتخار انام
- شمارهٔ ۱۰ — حقّا که عجب بی سر و پای است فلان
- شمارهٔ ۸ — نشیند وقتها با من به مَی خوردن، ولی چندان
- شمارهٔ ۳ — ای آنکه کمان تست پنجاه منی
- شمارهٔ ۱۴ — شیر بی‌زور و میر بی‌لشکر
- شمارهٔ ۱۵ — گفتم که چو دریاست گهرپرور میر
- شمارهٔ ۱۱ — گنگ کور ار دو دیده بگشاید
- شمارهٔ ۱۲ — حافظ ما به عقل و خوش‌خوانی
- شمارهٔ ۱۶ — بر رخ حور نظر غایتِ کوته نظری ست
- شمارهٔ ۱۷ — سحر کردی مگر تو خواجه بشیر
- شمارهٔ ۱۳ - خمر — ای خواجه خطیر مغز خر خوردی تو
- شمارهٔ ۱۸ — یک خنده فدای عالمی کن