جلال عضد
زندگی‌نامهٔ جلال عضد
سید جلال الدین عضد یزدی معروف به جلال عضد و متخلص به «جلال» شاعر سدهٔ هشتم هجری و ستایندهٔ برخی امیران چوپانی و آل اینجو بوده است. وی فرزند سیدِ عَضُدِ یزدی از شاعران سدۀ هفت و هشت هجری، و از رجال دورۀ ابوسعید بهادر و وزیر امیر مبارزالدین و بزرگ سادات یزدی بود. تاریخ تولد و وفات جلال به درستی روشن نیست. از دیوان وی برمی‌آید که وی مدتی در شیراز اقامت داشته و به این ترتیب مدتی هم همدوره و هم همشهری شاعرانی چون حافظ و خواجو بوده است. در بخشی از اشعارش به تنگدستی خود در بخشی از زندگی اشاره کرده است. محل وفات او را یزد نوشته‌اند. او را همچون پدرش از وزرای آل مظفر نوشته‌اند. فرزندش نیز به شاعری اشتهار داشته است. حکایتی در باب کودکی وی در تذکرهٔ دولتشاه سمرقندی آمده است که معروف است: «گویند روزی محمد مظفر بمکتب درآمده دید که طفلی بکتابت مشغول است پرسید که این کودک پسر کیست گفتند پسر عضد است از ناصیه آن پسر فراستی تمام پیدا بود از معلم پرسید که کدام یک از این کودکان بهتر مینویسند مولانا گفت آنکه قلمتراش تیز دارد گفت قلمتراش که تیز است گفت هر کرا پدر متمول تر است گفت پدر که منعم تر است گفت آنکه وزیر سلطان باشد محمد مظفر تحسین کرده سید جلال را طلبید و گفت چیزی بنویس تا خطت را تماشا کنم سید جلال این قطعه را ببدیهه گفت و نوشت و بدست او داد: چهار چیز است که در سنگ اگر جمع شود لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی پاکی طینت و اصل و گهر و استعداد تربیت کردن مهر از فلک مینایی با من این هر سه صفت هست ولی می باید تربیت از تو که خورشید جهان آرایی» دیوان جلال عضد بالغ بر چهارهزار بیت است. وی کتاب «سندبادنامه» را نیز به نظم درآورده است که به کوشش دکتر محمدجعفر محجوب منتشر شده است. دیوان جلال عضد به همت آقای سیدمحمدرضا شهیم و با استفاده از تصحیح دکتر علیرضا قوجه زاده هلانی در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار جلال عضد
شعرهای جلال عضد
- شمارهٔ ۳۱ — دید در دشت مرده یکی شیر دلیر
- شمارهٔ ۳۲ — شد دهر خرف جوان نگیرد عیبش
- شمارهٔ ۲۶ — چون ابر گهرفشانی لعل تو دید
- شمارهٔ ۲۸ — امروز منم ز چرخ گردان بیزار
- شمارهٔ ۲۷ — خطّ تو مرا ز غم چو مو گردانید
- شمارهٔ ۳۰ — بگذشت به طرف چمن آن ماه سحر
- شمارهٔ ۲۵ — گویند که ماه روزه نزدیک رسید
- شمارهٔ ۲۹ — ای بارگهت ز چرخ گردان برتر
- شمارهٔ ۳۵ — اشکم ز دُر افکند بسی خوشه به خاک
- شمارهٔ ۳۶ — تا چرخْ صفت تو راست خندان لب لعل
- شمارهٔ ۳۷ — گویند که جمشید به کف داشت مدام
- شمارهٔ ۳۸ — دیشب که مراجعت فتاد از سفرم
- شمارهٔ ۴۰ — زد نرگس مست پرخمارش تیرم
- شمارهٔ ۳۹ — تا از جگر خصم کبابی نخورم
- شمارهٔ ۳۴ — چون بگشایی طرّۀ پیچیدۀ خویش
- شمارهٔ ۳۳ — زلف تو که شب رَوی ست دایم کارش
- شمارهٔ ۴۸ — ای در نظرم جهان سیاه از غم تو
- شمارهٔ ۴۲ — من با تو نیامدم که صحرا بینم
- شمارهٔ ۴۴ — پیوسته به داغ آن کمان ابرویم
- شمارهٔ ۴۳ — من گوهر تو به قیمتی کم ندهم
- شمارهٔ ۴۶ — شد دیده به عشق رهنمون دل من
- شمارهٔ ۴۷ — شاها! خصمت چو تیره شد اختر او
- شمارهٔ ۴۵ — نرگس بشد و ابر بَرو شد گریان
- شمارهٔ ۴۱ — هر شب مَی اشک خویشتن نوش کنم