سعدی شیرازی
زندگی‌نامهٔ سعدی
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده است. او بین سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- رباعی شمارهٔ ۱۱۲ — من با دگری دست به پیمان ندهم
- رباعی شمارهٔ ۱۲۹ — ای مطرب ازان حریف پیغامی ده
- رباعی شمارهٔ ۱۲۸ — ای بی‌رخ تو چو لاله‌زارم دیده
- رباعی شمارهٔ ۱۲۷ — ای کاش نکردمی نگاه از دیده
- رباعی شمارهٔ ۱۱۹ — در دیده به جای سرمه سوزن دیدن
- رباعی شمارهٔ ۱۲۰ — ای دوست گرفته بر سر ما دشمن
- رباعی شمارهٔ ۱۱۸ — مه را ز فلک به طرف بام آوردن
- رباعی شمارهٔ ۱۲۴ — یک روز به اتفاق صحرا من و تو
- رباعی شمارهٔ ۱۲۵ — ما را نه ترنج از تو مرادست نه به
- رباعی شمارهٔ ۱۲۶ — نه سرو توان گفت و نه خورشید و نه ماه
- رباعی شمارهٔ ۱۲۱ — ای دست تو آتش زده در خرمن من
- رباعی شمارهٔ ۱۲۳ — چون جاه و جلال و حسن و رنگ آمد و بو
- رباعی شمارهٔ ۱۲۲ — آن لطف که در شمایل اوست ببین
- رباعی شمارهٔ ۱۳۴ — ای کاش که مردم آن صنم دیدندی
- رباعی شمارهٔ ۱۳۹ — ماها همه شیرینی و لطف و نمکی
- رباعی شمارهٔ ۱۳۰ — ای راهروان را گذر از کوی تو نه
- رباعی شمارهٔ ۱۳۱ — هرگز بود آدمی بدین زیبایی؟
- رباعی شمارهٔ ۱۳۵ — گفتم بکنم توبه ز صاحبنظری
- رباعی شمارهٔ ۱۳۸ — ای پیش تو لعبتان چینی حبشی
- رباعی شمارهٔ ۱۳۷ — ای بلبل خوش سخن چه شیرین نفسی
- رباعی شمارهٔ ۱۴۰ — کردیم بسی جام لبالب خالی
- رباعی شمارهٔ ۱۳۶ — هر روز به شیوه‌ای و لطفی دگری
- رباعی شمارهٔ ۱۳۲ — گیرم که به فتوای خردمندی و رای
- رباعی شمارهٔ ۱۴۱ — در وهم نیاید که چه شیرین‌دهنی