سعدی شیرازی
زندگی‌نامهٔ سعدی
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده است. او بین سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- رباعی شمارهٔ ۴۲ — آن دوست که آرام دل ما باشد
- رباعی شمارهٔ ۵۱ — آن خال حسن که دیدمی خالی شد
- رباعی شمارهٔ ۵۲ — دانی که چرا بر دهنم راز آمد
- رباعی شمارهٔ ۵۵ — وقت گل و روز شادمانی آمد
- رباعی شمارهٔ ۵۳ — روزی نظرش بر من درویش آمد
- رباعی شمارهٔ ۴۹ — ما را به چه روی از تو صبوری باشد
- رباعی شمارهٔ ۵۴ — گفتم شب وصل و روز تعطیل آمد
- رباعی شمارهٔ ۵۰ — مشنو که مرا از تو صبوری باشد
- رباعی شمارهٔ ۴۸ — آهو بره را که شیر در پی باشد
- رباعی شمارهٔ ۴۶ — گر دست تو در خون روانم باشد
- رباعی شمارهٔ ۵۶ — در چشم من آمد آن سهی سرو بلند
- رباعی شمارهٔ ۵۷ — در خرقهٔ توبه آمدم روزی چند
- رباعی شمارهٔ ۴۷ — بیچاره کسی که بر تو مفتون باشد
- رباعی شمارهٔ ۶۳ — مجنون اگر احتمال لیلی نکند
- رباعی شمارهٔ ۶۱ — آن کودک لشکری که لشکر شکند
- رباعی شمارهٔ ۶۴ — آن درد ندارم که طبیبان دانند
- رباعی شمارهٔ ۶۶ — هر چند که عیبم از قفا می‌گویند
- رباعی شمارهٔ ۶۵ — مردان نه بهشت و رنگ و بو می‌خواهند
- رباعی شمارهٔ ۶۹ — داد طرب از عمر بده تا برود
- رباعی شمارهٔ ۶۸ — من دوش قضا یار و قدر پشتم بود
- رباعی شمارهٔ ۶۰ — آنان که پری‌روی و شکر گفتارند
- رباعی شمارهٔ ۶۷ — با دوست به گرمابه درم خلوت بود
- رباعی شمارهٔ ۶۲ — کس عیب نظر باختن ما نکند
- رباعی شمارهٔ ۵۸ — گویند مرو در پی آن سرو بلند