سعدی شیرازی
زندگی‌نامهٔ سعدی
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده است. او بین سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- شمارهٔ ۸۵ — تا سگان را وجود پیدا نیست
- شمارهٔ ۸۷ — نکنی دفع ظالم از مظلوم
- شمارهٔ ۸۶ — اگر خونی نریزد شاه عالم
- شمارهٔ ۹۲ — آسیا سنگ ده هزار منی
- شمارهٔ ۹۰ — زِ دُورِ چرخ، چه نالی؟ زِ فعلِ خویش بِنال
- شمارهٔ ۹۱ — نفس ظالم، مثال زنبورست
- شمارهٔ ۹۶ — نشان آخر عهد و زوال ملک ویست
- شمارهٔ ۹۴ — چو نیکبخت شدی ایمن از حسود مباش
- شمارهٔ ۹۳ — بدین الحان داودی عجب نیست
- شمارهٔ ۹۵ — رسم و آیین پادشاهانست
- شمارهٔ ۸۸ — هر کجا دردمندی از سر شوق
- شمارهٔ ۹۷ — آنکه در حضرت بیچون تو قربی دارد
- شمارهٔ ۸۹ — حاکمِ ظالم، به سِنانِ قلم
- شمارهٔ ۹۹ — آدمی‌سان و نیک محضر باش
- شمارهٔ ۱۰۵ — امیر ما عسل از دست خلق می‌نخورد
- شمارهٔ ۱۰۷ — خواهی از دشمن نادان که گزندت نرسد
- شمارهٔ ۹۸ — دامن‌آلوده، اگر خود همه حکمت گوید
- شمارهٔ ۱۰۳ — الحق امنای مال ایتام
- شمارهٔ ۱۰۱ — رحمت صفت خدای باقیست
- شمارهٔ ۱۰۶ — چه گنج‌ها بنهادند و دیگری برداشت
- شمارهٔ ۱۰۴ — ناکسان را فراستیست عظیم
- شمارهٔ ۱۰۹ — مرغ جایی که علف بیند و چیند گردد
- شمارهٔ ۱۰۲ — هیچ فرصت ورای آن مطلب
- شمارهٔ ۱۰۸ — متکلف به نغمه در قرآن