سعدی شیرازی
زندگی‌نامهٔ سعدی
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده است. او بین سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- شمارهٔ ۱۳۱ — بردند پیمبران و پاکان
- شمارهٔ ۱۳۹ — هر که خیری کرد و موقوفی گذاشت
- شمارهٔ ۱۳۸ — هاونا گفتم از چه می‌نالی
- شمارهٔ ۱۳۵ — عنکبوت ضعیف نتواند
- شمارهٔ ۱۳۷ — نگین ختم رسالت پیمبر عربی
- شمارهٔ ۱۴۲ — دل منه بر جهان که دور بقا
- شمارهٔ ۱۴۱ — گر بشنوی نصیحت مردان به گوش دل
- شمارهٔ ۱۳۶ — فریاد پیرزن که برآید ز سوز دل
- شمارهٔ ۱۴۰ — هر که مشهور شد به بی‌ادبی
- شمارهٔ ۱۴۳ — جزای نیک و بد خلق با خدای انداز
- شمارهٔ ۱۴۵ — هر چه می‌کرد با ضعیفان دزد
- شمارهٔ ۱۴۴ — گروهی از سر بی‌مغز بیخبر گویند
- شمارهٔ ۱۳۴ — خداوند کشور خطا می‌کند
- شمارهٔ ۱۵۶ — مگسی گفت عنکبوتی را
- شمارهٔ ۱۴۸ — پادشاهان پاسبانانند مر درویش را
- شمارهٔ ۱۴۶ — پدر که جان عزیزش به لب رسید چه گفت؟
- شمارهٔ ۱۵۵ — مشمر برد ملک آن پادشاه
- شمارهٔ ۱۵۱ — حسن عنوان چنانکه معلومست
- شمارهٔ ۱۵۴ — دوش مرغی به صبح می‌نالید
- شمارهٔ ۱۵۷ — پیدا شود که مرد کدامست و زن کدام
- شمارهٔ ۱۵۳ — ای که دانش به مردم آموزی
- شمارهٔ ۱۴۷ — ملکداری با دیانت باید و فرهنگ و هوش
- شمارهٔ ۱۴۹ — پروردگار خلق خدایی به کس نداد
- شمارهٔ ۱۵۰ — دل مبند ای حکیم بر دنیا