سیف فرغانی
زندگی‌نامهٔ سیف فرغانی
سیف الدین ابوالمحامد محمد الفرغانی از شاعران عالیقدر نیمهٔ دوم قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. وی بعد از خروج از زادگاه خود (فرغانه) مدتی در آذربایجان و بلاد روم و آسیای صغیر به سر برده است. به طوری که از آثار او استنباط می‌شود وی اهل تصوف و عرفان بوده و سالها به کسب کمالات معنوی و سیر و سیاحت پرداخته است. مجموعه اشعار او از غزل و فصیده و قطعه و رباعی حدود ده الی یازده هزار بیت است. وی ارادتی وافر به سعدی داشته و بین آن دو مکاتباتی نیز بوده است. این شاعر بزرگوار در سال ۷۴۹ هجری در یکی از خانقاه های آقسرا وفات یافت. قصیدهٔ او که با مصرع «هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد» آغاز می‌شود و گویا خطاب به مغولان مهاجم سروده شده از اشعار معروف این شاعر آزاده است
آثار سیف فرغانی
شعرهای سیف فرغانی
- شمارهٔ ۶۹ — ای بدنیا مشتغل از کار دین غافل مباش
- شمارهٔ ۷۲ — حبذا عرصهٔ ملکی که تویی سلطانش
- شمارهٔ ۷۵ — ایا ندیده ز قرآن دلت ورای حروف
- شمارهٔ ۷۶ — ای جان تو مسافر مهمان سرای خاک
- شمارهٔ ۷۴ — الا ای زده چون من از عشق لاف
- شمارهٔ ۷۰ — نصیحت می‌کنم بشنو بر آن باش
- شمارهٔ ۷۱ — گر باد خاک کوی تو سوی چمن برد
- شمارهٔ ۷۳ — چو کرد نرگس مستش ز تیر مژگان تیغ
- شمارهٔ ۷۹ — ای که اندر ملک گفتی می نهم قانون عدل
- شمارهٔ ۸۱ — ایا دلت شده از کار جان به تن مشغول
- شمارهٔ ۸۳ — ای خجل از رخ تو ماه تمام
- شمارهٔ ۸۲ — ای بلبل بوستان معقول
- شمارهٔ ۷۸ — ای ز روی تو گرفته چهرهٔ خوبی جمال
- شمارهٔ ۸۰ — زهی بر جمال تو افشانده جان گل
- شمارهٔ ۷۷ — دلش شکسته نگردد ازین سخن دانم
- شمارهٔ ۸۴ - و کتب الیه ایضا — بجای سخن گر بتو جان فرستم
- شمارهٔ ۹۰ — دلا گر دولتی داری طلب کن جای درویشان
- شمارهٔ ۸۸ — ای همه آن تو، حاجت زین و آن تا کی خوهیم
- شمارهٔ ۸۷ - قال علی لسان الولی المشار الیه والقطب المدار علیه — من آن آیینهٔ معنی نمایم
- شمارهٔ ۹۱ - کتب الی الشیخ العارف سعدی الشیرازی — نمی‌دانم که چون باشد به معدن زر فرستادن
- شمارهٔ ۹۲ — در شب زلف تو قمر دیدن
- شمارهٔ ۸۶ — عشق و دولت اگر بود با هم
- شمارهٔ ۸۵ — ای شهنشه چون غلامانت به در باز آمدم
- شمارهٔ ۸۹ — ایا نگار صدف سینهٔ گهر دندان