سیف فرغانی
زندگی‌نامهٔ سیف فرغانی
سیف الدین ابوالمحامد محمد الفرغانی از شاعران عالیقدر نیمهٔ دوم قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. وی بعد از خروج از زادگاه خود (فرغانه) مدتی در آذربایجان و بلاد روم و آسیای صغیر به سر برده است. به طوری که از آثار او استنباط می‌شود وی اهل تصوف و عرفان بوده و سالها به کسب کمالات معنوی و سیر و سیاحت پرداخته است. مجموعه اشعار او از غزل و فصیده و قطعه و رباعی حدود ده الی یازده هزار بیت است. وی ارادتی وافر به سعدی داشته و بین آن دو مکاتباتی نیز بوده است. این شاعر بزرگوار در سال ۷۴۹ هجری در یکی از خانقاه های آقسرا وفات یافت. قصیدهٔ او که با مصرع «هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد» آغاز می‌شود و گویا خطاب به مغولان مهاجم سروده شده از اشعار معروف این شاعر آزاده است
آثار سیف فرغانی
شعرهای سیف فرغانی
- شمارهٔ ۹۸ — دلا از آستین عشق دست کار بیرون کن
- شمارهٔ ۹۷ — ایا سلطان ترا بنده ز سلطان بی‌نیازم کن
- شمارهٔ ۹۵ — هان ای رفیق خفته دمی ترک خواب کن
- شمارهٔ ۹۶ — وصلست و هجر، آنچه بهست اختیار کن
- شمارهٔ ۹۹ — ای جمالت آیتی از صنع رب العالمین
- شمارهٔ ۱۰۰ — ای ترا در کار دنیا بوده دست افزار دین
- شمارهٔ ۹۴ — زهی از نور روی تو چراغ آسمان روشن
- شمارهٔ ۹۳ — روی تو عرض داد لشکر حسن
- شمارهٔ ۱۰۶ — ایا بازاری مسکین نهاده در ترازو دین
- شمارهٔ ۱۰۷ — ایا درویش رعناوش چو مطرب با سماعت خوش
- شمارهٔ ۱۰۵ — ایا قاضی حیلت گر، حرام آشام رشوت خور
- شمارهٔ ۱۰۲ — ایا سلطان لشکرکش به شاهی چون علم سرکش
- شمارهٔ ۱۰۴ — ایا مستوفی کافی که در دیوان سلطانان
- شمارهٔ ۱۰۱ — چو بگذشت از غم دنیا بغفلت روزگار تو
- شمارهٔ ۱۰۳ — ایا دستور هامان وش که نمرودی شدی سرکش
- شمارهٔ ۱۰۸ - {و باز به سعدی فرستاده است} — بسی نماند ز اشعار عاشقانهٔ تو
- شمارهٔ ۱۱۱ — ای که در حُسنِ عمل ز امسال بودی پار به
- شمارهٔ ۱۰۹ - وله قال فی مرثیه الشهید کریم الدین اسماعیل البکری نورالله حفرته (و مرقده) — ای بوده همتم همه طول بقای تو
- شمارهٔ ۱۱۶ — ای ز عکس روی تو چون مه منور آینه
- شمارهٔ ۱۱۳ — منم یارا بدین سان اوفتاده
- شمارهٔ ۱۱۰ - فی نعت النبی علیه السلام — بسوی حضرت رسول الله
- شمارهٔ ۱۱۲ — ای هشت خُلد را به یکی نان فروخته
- شمارهٔ ۱۱۴ — زهی رخت بدلم رهنمای اندیشه
- شمارهٔ ۱۱۵ — عروس چمن راست زیور شکوفه