ظهیر فاریابی
زندگی‌نامهٔ ظهیر فاریابی
ظهیرالدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی (۵۵۰ - ۵۹۸ ه.ق) از قصیده‌سرایان بزرگ قرن ششم در فاریاب (در نزدیکی بلخ) زاده شد. مدتی را در نیشابور به سر برد و پس از وفات در مقبرة‌الشعرای تبریز به خاک سپرده شد. وی از شاعران استاد و سخن‌سرایان بلیغ پایان قرن ششم و یکی از بزرگان قصیده و غزل است که در تحول غزل نقش مهمی را ایفا کرده است. سخن ظهیر روان و پر از معانی دقیق و در عین حال فصیح و دارای معانی و الفاظ صریح می باشد. خواننده دیوان او جز در چند مورد معدود کمتر به موارد پیچیده و مبهم بر می خورد. او در عین این که به ردیفهای مشکل روی آورده، سخنی روان دارد و ردیفها مغلوب قدرت بیانش هستند. توانایی ظهیر در مدح بسیار است و در این مورد آفریننده معانی گوناگون و قادر بر مبالغه‌های شگفت‌انگیز و ایراد مضامین بدیع است. او را در تحول غزل واسطه انوری و سعدی میدانند. زبان صاف و روان و هموارش در غزل که زبانی واسطه بین سبک خراسانی و عراقی است راه را برای ظهور سعدی هموار ساخت. در واقع ظهیر فاریابی با قصاید و غزلیات شیوا و روان خود یکی از مؤثرترین شاعران حد واسط سبک خراسانی و سبک عراقی در تحول سبک به شمار می‌آید. اشعار این شاعر بزرگ ایرانی به همت آقای سیاوش جعفری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار ظهیر فاریابی
شعرهای ظهیر فاریابی
- شمارهٔ ۸۳ — ای دوست نبودیم و نیم خوش بی تو
- شمارهٔ ۸۴ — گر عارضه ای روی نمودت ای شاه،
- شمارهٔ ۸۶ — ای باغ وجود را عمارت کرده
- شمارهٔ ۸۹ — ای دوست مرا به کام دشمن کردی
- شمارهٔ ۸۸ — ای چشم من از سیم برت سیمابی
- شمارهٔ ۸۵ — در ثورگه ست خانه طالع شاه
- شمارهٔ ۹۰ — ای شمع تو صوفی صفتی پنداری
- شمارهٔ ۸۷ — ای زلف توام در تب و تاب افکنده
- شمارهٔ ۹۴ — در ده می لعل لاله گون صافی
- شمارهٔ ۹۵ — شخصی دارم دلی خراب اندر وی
- شمارهٔ ۹۳ — ای نوبت تو گذشته از چرخ بسی
- شمارهٔ ۹۲ — نه زهره که از غمت بنالم به کسی
- شمارهٔ ۹۱ — ای غنچه گل سرشکفتن داری
- شمارهٔ ۹۷ — رویش نگر ار صورت جان می خواهی
- شمارهٔ ۹۶ — ای از تو بلند نام شاهنشاهی
- شمارهٔ ۹۸ — رخساره نازنینت ای سرو سهی
- شمارهٔ ۹۹ — ای خواجه سخن زیر و زبر می‌گویی
- شمارهٔ ۱۰۰ — ای روی تو از لطافت آیینه روح