سعدی شیرازی
زندگینامهٔ سعدی
مشرفالدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی بهطور مطلق، «استاد» دادهاند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سالهای ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدینامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیعبند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کردهاند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبانهای اروپایی ترجمه شده است. او بین سالهای ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- شمارهٔ ۱۷۸ - در مدح و نصیحت — یارب تو هرچه بهتر و نیکوترش بده
- شمارهٔ ۱۸۳ — صبر بر قسمت خدا کردن
- شمارهٔ ۱۸۷ — نه نیکان را بد افتادست هرگز
- شمارهٔ ۱۸۲ — چو میدانستی افتادن به ناچار
- شمارهٔ ۱۸۴ — هر بد که به خود نمیپسندی
- شمارهٔ ۱۸۹ — جامع هفت چیز در یک روز
- شمارهٔ ۱۹۲ — نخواهی کَز بزرگان جُور بینی
- شمارهٔ ۱۹۱ — چنان زندگانی کن ای نیکرای
- شمارهٔ ۱۸۵ — هان ای نهاده تیر جفا در کمان حکم
- شمارهٔ ۱۸۶ — دوران ملک ظالم و فرمان قاطعش
- شمارهٔ ۱۹۰ — تا تو فرمان نبری خلق به فرمان نروند
- شمارهٔ ۱۸۸ — زمان ضایع مکن در علم صورت
- شمارهٔ ۱۹۳ — امید عافیت آنگه بود موافق عقل
- شمارهٔ ۲۰۰ — نجس ار پیرهن شبلی و معروف بپوشد
- شمارهٔ ۲۰۵ — ای پسندیده حیف بر درویش
- شمارهٔ ۱۹۴ — خداوندان نعمت را کرم هست
- شمارهٔ ۱۹۸ — بشنو از من سخنی، حقِّ پدرفرزندی
- شمارهٔ ۱۹۹ — رحم الله معشر الماضین
- شمارهٔ ۲۰۲ — دامن جامه که در خار مغیلان بگرفت
- شمارهٔ ۱۹۶ — ضمیر مصلحت اندیش هر چه پیش آید
- شمارهٔ ۲۰۴ — اگر ممالک روی زمین به دست آری
- شمارهٔ ۱۹۵ — طبیبی را حکایت کرد پیری
- شمارهٔ ۱۹۷ — مرا گر صاحب دیوان اعلی
- شمارهٔ ۲۰۱ — خواستم تا زحلی گویمت از روی قیاس