ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- رباعی شمارهٔ ۳۱۷ — جانم به لب از لعل خموش تو رسید
- رباعی شمارهٔ ۳۱۳ — ای خواجه ز فکر گور غم می‌باید
- رباعی شمارهٔ ۳۱۵ — ای عشق به درد تو سری می‌باید
- رباعی شمارهٔ ۳۱۶ — آسان گل باغ مدعا نتوان چید
- رباعی شمارهٔ ۳۱۸ — گلزار وفا ز خار من می‌روید
- رباعی شمارهٔ ۳۱۴ — چشمی به سحاب همنشین می‌باید
- رباعی شمارهٔ ۳۱۹ — یا رب به دو نور دیدهٔ پیغمبر
- رباعی شمارهٔ ۳۲۰ — تا چند حدیث قامت و زلف نگار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۴ — یا رب بگشا گره ز کار من زار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۸ — ناقوس نواز گر ز من دارد عار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۶ — گفتم: چشمم، گفت: به راهش می‌دار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۲ — سر رشته دولت ای برادر به کف آر
- رباعی شمارهٔ ۳۲۷ — یا رب در دل به غیر خود جا مگذار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۱ — چشمم که نداشت تاب نظارهٔ یار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۳ — هر دُر که ز بحر اشکم افتد به کنار
- رباعی شمارهٔ ۳۲۵ — بستان رخ تو گلستان آرد بار
- رباعی شمارهٔ ۳۳۱ — لذات جهان چشیده باشی همه عمر
- رباعی شمارهٔ ۳۳۲ — امروز منم به زور بازو مغرور
- رباعی شمارهٔ ۳۳۶ — گر دور فتادم از وصالت به ضرور
- رباعی شمارهٔ ۳۲۹ — با یار موافق آشنایی خوشتر
- رباعی شمارهٔ ۳۳۵ — خورشید چو بر فلک زند رایت نور
- رباعی شمارهٔ ۳۳۰ — یا رب به کرم بر من درویش نگر
- رباعی شمارهٔ ۳۳۴ — ای در طلب تو عالمی در شر و شور
- رباعی شمارهٔ ۳۳۳ — ای پشت تو گرم کرده سنجاب و سمور