ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- رباعی شمارهٔ ۳۹۰ — بر چهره ندارم ز مسلمانی رنگ
- رباعی شمارهٔ ۳۹۱ — تا شیر بدم شکار من بود پلنگ
- رباعی شمارهٔ ۳۸۶ — خلقان همه بر درگهت ای خالق پاک
- رباعی شمارهٔ ۳۸۷ — دامان غنای عشق پاک آمد پاک
- رباعی شمارهٔ ۳۸۵ — ما را شده‌است دین و آیین همه عشق
- رباعی شمارهٔ ۳۸۸ — گر فضل کنی ندارم از عالم باک
- رباعی شمارهٔ ۳۸۹ — یا مَنْ بِکَ حاجَتی وَ روحی بِیَدَیْک
- رباعی شمارهٔ ۳۹۲ — در عشق تو ای نگار پر کینه و جنگ
- رباعی شمارهٔ ۳۹۳ — دستی که زدی به ناز در زلف تو چنگ
- رباعی شمارهٔ ۳۹۷ — ای عهد تو عهد دوستان سرِ پُل
- رباعی شمارهٔ ۳۹۶ — شیدای ترا روح مقدس منزل
- رباعی شمارهٔ ۳۹۵ — درماند کسی که بست در خوبان دل
- رباعی شمارهٔ ۳۹۹ — هر نَعت که از قبیل خیرست و کمال
- رباعی شمارهٔ ۴۰۰ — ای چارده ساله مه که در حسن و جمال
- رباعی شمارهٔ ۳۹۸ — در باغ کجا روم که نالد بلبل
- رباعی شمارهٔ ۳۹۴ — پرسید کسی منزل آن مهر گسل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۵ — چندت گفتم که دیده بردوز ای دل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۷ — با خود در وصل تو گشودن مشکل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۸ — با اهل زمانه آشنایی مشکل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۶ — در عشق چه به ز بردباری ای دل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۱ — می‌رست زدشت خاوران لالهٔ آل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۳ — گر با غم عشق سازگار آید دل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۲ — یا رب به علی بن ابی طالب و آل
- رباعی شمارهٔ ۴۰۴ — هر جا که وجود کرده سیرست ای دل