اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۱۰۹ — ای میوه سر درختی باغ بهشت
- شمارهٔ ۱۰۳ — جز محنت و غصه حاصل دنیا چیست
- شمارهٔ ۱۰۴ — عالم که چو چشم باز کردی هیچست
- شمارهٔ ۱۰۶ — این عالم بی وفا ندانیم که چیست
- شمارهٔ ۱۰۵ — شهدی همه نیش است و در او نوش کم است
- شمارهٔ ۱۰۷ — امروز که دوران فلکت با تو نکوست
- شمارهٔ ۱۰۸ — تا کی زغمت دو دیده تر خواهد گشت
- شمارهٔ ۱۰۲ — عاشق که غمی در دل آگاه ویست
- شمارهٔ ۱۱۲ — زینگونه که عمر من درویش گذشت
- شمارهٔ ۱۱۴ — باز آ که نماند بی توام تاب حیات
- شمارهٔ ۱۱۳ — در مذهب عاشقان که رمزی دگرست
- شمارهٔ ۱۱۷ — از جام کرم قسمت هر کس دوریست
- شمارهٔ ۱۱۵ — ما صاف دلیم و کار دشمن دغلیست
- شمارهٔ ۱۱۱ — عمرم که بگفتگو درین خانه گذشت
- شمارهٔ ۱۱۰ — هر چند که عاشقی دل افکارتر است
- شمارهٔ ۱۱۶ — یارب تو شکسته مرا ساز درست
- شمارهٔ ۱۱۸ — مجنون چه اگر تشنه بحسن لیلی است
- شمارهٔ ۱۲۲ — یک گربه ده و بصد « همی » منصرف است
- شمارهٔ ۱۲۰ — عارف بجز از عارف آگاه کجاست
- شمارهٔ ۱۲۳ — پامال شود بفتنه هر مال که هست
- شمارهٔ ۱۲۴ — کشتیست دو کون و ما تماشا گر کشت
- شمارهٔ ۱۱۹ — گر آدم و گر فرشته گر دیو و پری است
- شمارهٔ ۱۲۱ — جان دو جهان ز شخص من در سخنست
- شمارهٔ ۱۲۵ — مقصود خدا ز خلق اسرار دل است