حافظ شیرازی
زاده ۷۲۶ – درگذشته ۷۹۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ حافظ
خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی متخلص به «حافظ» و مشهور به لسان‌الغیب، غزل‌سرای بزرگ و از بزرگان شعر و ادب پارسی است. از زندگانی وی همانند دیگر بزرگان و سخنوران کهن ایرانی به رغم شهرت فوق‌العادهٔ او اطلاعات دقیقی در دست نیست و حتی در مورد نام دقیق وی (محمد یا شمس‌الدین) و خاستگاه وی و سال‌های عمر او اختلاف نظر وجود دارد. اما بنا بر قول مشهور وی حدود سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس استادان زمان فرا گرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از بر داشت. گوته دانشمند بزرگ و شاعر و سخنور مشهور آلمانی دیوان شرقی خود را به نام او و با کسب الهام از افکار وی تدوین کرد. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. وی به سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحب‌نظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است.
آثار حافظ
شعرهای حافظ
- غزل شمارهٔ ۴۷۰ — سینه مالامال درد است ای دریغا مرهمی
- غزل شمارهٔ ۴۹۰ — دَر هَمِه دِیْرِ مُغان نیست چو مَن، شِیْدایی
- غزل شمارهٔ ۴۸۵ — ساقیا سایهٔ ابر است و بهار و لب جوی
- غزل شمارهٔ ۴۹۲ — سلامی چو بوی خوش آشنایی
- غزل شمارهٔ ۴۸۹ — ای در رخ تو پیدا انوار پادشاهی
- غزل شمارهٔ ۴۸۳ — سحرگه ره روی در سرزمینی
- غزل شمارهٔ ۴۸۸ — سَحرم هاتف میخانه به دولت‌خواهی
- غزل شمارهٔ ۴۸۴ — تو مگر بر لب آبی به هوس بنشینی
- غزل شمارهٔ ۴۸۷ — ای بی‌خبر بکوش که صاحب‌خبر شوی
- غزل شمارهٔ ۴۸۲ — ای دل! به کوی عشق گذاری نمی‌کنی
- غزل شمارهٔ ۴۸۶ — بلبل، ز شاخِ سرو، به گلبانگِ پهلوی
- غزل شمارهٔ ۴۹۱ — به چَشْم کَرْدِه‌ام اَبْرویِ ماه‌سیمایی
- غزل شمارهٔ ۴۸۱ — بشنو این نکته که خود را ز غم آزاده کنی
- غزل شمارهٔ ۴۹۵ — مِی خواه و گُل‌اَفشان کن، از دَهر چه می‌جویی؟
- غزل شمارهٔ ۴۹۴ — اِی دِل! گَر از آن چاهِ زَنَخْدان به دَرآیی
- غزل شمارهٔ ۴۹۳ — اِی پادِشَهِ خوبان، داد از غَمِ تَنْهایی
- قطعه شمارهٔ ۶ - ماده تاریخ (رحمان لایموت = ۷۸۶) — رحمان لایموت چو آن پادشاه را
- قطعه شمارهٔ ۷ — به عهد سلطنت شاه شیخ ابواسحاق
- قطعه شمارهٔ ۹ — دادگرا تو را فلک جرعه کش پیاله باد
- قطعه شمارهٔ ۸ — خسروا گوی فلک در خم چوگان تو شد
- قطعه شمارهٔ ۱ — تو نیک و بد خود هم از خود بپرس
- قطعه شمارهٔ ۲ — سرای مدرسه و بحثِ عِلم و طاق و رَواق
- قطعه شمارهٔ ۳ - ماده تاریخ وفات تورانشاه (میل بهشت = ۷۸۷) — آصف عهد زمان جان جهان تورانشاه
- قطعه شمارهٔ ۴ - ماده تاریخ وفات (قرب طاعت = ۷۸۲) — بهاء الحق و الدین طاب مثواه