حافظ شیرازی
زاده ۷۲۶ – درگذشته ۷۹۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ حافظ
خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی متخلص به «حافظ» و مشهور به لسان‌الغیب، غزل‌سرای بزرگ و از بزرگان شعر و ادب پارسی است. از زندگانی وی همانند دیگر بزرگان و سخنوران کهن ایرانی به رغم شهرت فوق‌العادهٔ او اطلاعات دقیقی در دست نیست و حتی در مورد نام دقیق وی (محمد یا شمس‌الدین) و خاستگاه وی و سال‌های عمر او اختلاف نظر وجود دارد. اما بنا بر قول مشهور وی حدود سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس استادان زمان فرا گرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از بر داشت. گوته دانشمند بزرگ و شاعر و سخنور مشهور آلمانی دیوان شرقی خود را به نام او و با کسب الهام از افکار وی تدوین کرد. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. وی به سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحب‌نظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است.
آثار حافظ
شعرهای حافظ
- رباعی شمارهٔ ۱۲ — نی دولت دنیا به ستم می‌ارزد
- رباعی شمارهٔ ۳۰ — عمری ز پی مراد ضایع دارم
- رباعی شمارهٔ ۲۵ — ای دوست دل از جفای دشمن درکش
- رباعی شمارهٔ ۲۹ — در آرزوی بوس و کنارت مُردم
- رباعی شمارهٔ ۲۷ — در باغ چو شد باد صبا دایهٔ گل
- رباعی شمارهٔ ۲۸ — لب باز مگیر یک زمان از لب جام
- رباعی شمارهٔ ۳۴ — چشمت که فسون و رنگ می‌بارد از او
- رباعی شمارهٔ ۲۶ — ماهی که نظیر خود ندارد به جمال
- رباعی شمارهٔ ۲۴ — چشم تو که سِحرِ بابِل است استادش
- رباعی شمارهٔ ۳۳ — ای شَرم‌زده غنچه‌ی مَستور از تو
- رباعی شمارهٔ ۳۱ — من حاصل عمر خود ندارم جز غم
- رباعی شمارهٔ ۳۲ — چون باده ز غم چه بایَدَت جوشیدن
- رباعی شمارهٔ ۳۵ — ای باد! حدیثِ من نهانش می‌گو
- رباعی شمارهٔ ۳۸ — آن جام طرب شکار بر دستم نه
- رباعی شمارهٔ ۳۶ — ای سایهٔ سنبلت سمن پرورده
- رباعی شمارهٔ ۳۷ — گفتی که تو را شوم مدار اندیشه
- رباعی شمارهٔ ۴۱ — ای کاش که بخت، سازگاری کردی
- رباعی شمارهٔ ۳۹ — با شاهد شوخ شنگ و با بربط و نی
- رباعی شمارهٔ ۴۰ — قسّام بهشت و دوزخ آن عقده‌گشای
- رباعی شمارهٔ ۴۲ — گر همچو من افتادهٔ این دام شوی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲ - قصیدهٔ در مدح قوام الدین محمد صاحب عیار وزیر شاه شجاع — ز دلبری نتوان لاف زد به آسانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱ - در مدح شاه شجاع — شد عرصهٔ زمین چو بساط ارم جوان
- قصیدهٔ شمارهٔ ۳ - قصیدهٔ در مدح شاه شیخ ابواسحاق — سپیده‌دم که صبا بوی لطف جان گیرد
- شمارهٔ ۱ — ما برفتیم، تو دانی و دل غمخور ما