حافظ شیرازی
زاده ۷۲۶ – درگذشته ۷۹۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ حافظ
خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی متخلص به «حافظ» و مشهور به لسان‌الغیب، غزل‌سرای بزرگ و از بزرگان شعر و ادب پارسی است. از زندگانی وی همانند دیگر بزرگان و سخنوران کهن ایرانی به رغم شهرت فوق‌العادهٔ او اطلاعات دقیقی در دست نیست و حتی در مورد نام دقیق وی (محمد یا شمس‌الدین) و خاستگاه وی و سال‌های عمر او اختلاف نظر وجود دارد. اما بنا بر قول مشهور وی حدود سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس استادان زمان فرا گرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از بر داشت. گوته دانشمند بزرگ و شاعر و سخنور مشهور آلمانی دیوان شرقی خود را به نام او و با کسب الهام از افکار وی تدوین کرد. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. وی به سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحب‌نظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است.
آثار حافظ
شعرهای حافظ
- قطعه شمارهٔ ۵ — قوت شاعرهٔ من سحر از فرط ملال
- قطعه شمارهٔ ۱۹ - ماده تاریخ وفات (رحمت حق = ۷۵۶) — مجد دین سروَر و سلطان قضات اسماعیل
- قطعه شمارهٔ ۱۳ - ماده تاریخ وفات (امیذ جود) — اعظم قوام دولت و دین آنکه بر درش
- قطعه شمارهٔ ۱۸ — زآن حَبّه‌ی خَضراخور، کَز رویِ سَبُک‌روحی
- قطعه شمارهٔ ۲۰ - ماده تاریخ وفات (بلبل، سرو، سمن، یاسمن، لاله، گل = ۷۵۷) — بلبل و سرو و سمن یاسمن و لاله و گل
- قطعه شمارهٔ ۲۱ — سال و فال و مال و حال و اصل و نسل و تخت و بخت
- قطعه شمارهٔ ۱۱ — به سمع خواجه رسان ای ندیم وقت‌شناس
- قطعه شمارهٔ ۱۶ - ماده تاریخ وفات (خلیل عادل = ۷۷۵) — برادر خواجه عادل طاب مثواه
- قطعه شمارهٔ ۱۰ — روح القدس آن سروش فرخ
- قطعه شمارهٔ ۱۷ — بر تو خوانم، زِ دفترِ اخلاق
- قطعه شمارهٔ ۱۵ — بر سر بازار جانبازان منادی می‌زنند
- قطعه شمارهٔ ۱۴ — دل مَنِه بر دُنیی و اسبابِ او
- قطعه شمارهٔ ۱۲ — شمه‌ای از داستان عشق شورانگیز ماست
- قطعه شمارهٔ ۲۵ — ای معرا اصل عالی جوهرت از حرص و آز
- قطعه شمارهٔ ۲۸ — به روز شنبهٔ سادس ز ماه ذی الحجّه
- قطعه شمارهٔ ۲۹ — به من سلام فرستاد دوستی امروز
- قطعه شمارهٔ ۳۰ — گدا اگر گهر پاک داشتی در اصل
- قطعه شمارهٔ ۲۲ — سَروَرِ اَهلِ عَمایِم، شمعِ جمعِ انجمن
- قطعه شمارهٔ ۳۱ - ماده تاریخ (میوهٔ بهشتی = ۷۷۸) — آن میوهٔ بهشتی کآمد به دستت ای جان
- قطعه شمارهٔ ۳۳ — ساقیا باده که اکسیر حیات است بیار
- قطعه شمارهٔ ۲۴ — در این ظلمت‌سرا تا کی، به بوی دوست بنشینم
- قطعه شمارهٔ ۳۲ — خسروا دادگرا شیردلا بحرکفا
- قطعه شمارهٔ ۲۳ — دلا دیدی که آن فرزانه فرزند
- قطعه شمارهٔ ۲۶ — ساقیا پیمانه پر کن زانکه صاحب مجلست