صفایی جندقی
زاده ۱۲۳۵ – درگذشته ۱۳۱۴ هجری قمری، جندق
زندگی‌نامهٔ صفایی جندقی
یرزا احمد جندقى متخلص به «صفایی» دومین فرزند یغماى جندقى است که در سال ۱۲۳۶ ه.ق درخور، مرکز منطقهٔ جندق و بیابانک به دنیا آمد. مادر او هما سلطان از اهالى کاشان و از بستگان حاج ملا احمد نراقى (مجتهد مشهور شیعى) دومین همسر یغماى جندقى است. پدرش یغما، وی را به نام و تخلص ملا احمد نراقی که تخلص «صفایی» داشت «احمد» و «صفایی» نام گذاشت. میرزا احمد تحصیلات مقدماتى را در زادگاهش فراگرفت و سپس نزد پدر و برادرش (میرزا اسماعیل هنر) به تکمیل معلومات خود پرداخت. صفایى جندقى پس از سفرهایى به سمنان و تهران، روستاى جندق را براى اقامت برگزید و تا پایان عمر در همانجا از راه کشاورزى و دامدارى به امرار معاش پرداخت. صفایى جندقى در مدت حیات خود چهار همسر برگزید و از آنان داراى بیست فرزند شد که برخى از آنان اهل ادب و هنر بودند: محمدحسن کیوان ملقب به عمادالشعراء، میرزا محمدحسین متخلص به «فرهنگ» و متولد ۱۲۶۹ ه.ق، میرزا ابوالقاسم وفایى ادیب و خوشنویس و میرزا عبدالکریم که اغلب نسخه‌هاى دیوان صفایى جندقى به خط اوست. محمدحسن کیوان، فرزند ارشد صفایى جندقى از جانب ظل‌السلطان (حاکم اصفهان) به «عمادالشعراء» ملقب شده و در شعر از تخلص «خرد» استفاده مى‌کرده و منظومهٔ هزار و یکشب او حاوى داستان‌هاى نو و ابتکارى است و همو در شمار نخستین شاعرانى است که براى کودکان نیز شعر مى‌سروده‌است. فرزند او میرزا فتح‌الله مشهور به «کیوان ثانى» از شاعران منطقۀ بیابانک بوده و در شعر «پرویز» تخلص مى‌کرده‌است. دیوان چاپى صفایى جندقى شامل غزلیات، انابت‌نامه، رباعیات انابیه، رباعیات عاشقانه، ماده تاریخ‌ها، مراثى عاشورایى در ۱۱۴ بند، مثنوى «رقیه‌نامه» حاوى ۳۱۵ بیت، نوحه‌ها و ترجیع‌بند است که با تصحیح آقاى سید على آل داود توسط چاپ و انتشارات آفرینش در سال ۱۳۷۰ چاپ و منتشر شده‌است. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار صفایی جندقی
شعرهای صفایی جندقی
- ۴۶- تاریخ وفات سه طفل آمنه در چند روز فاصله — چو مرد آمنه رحمت کند خدای او را
- ۴۵- تاریخ وفات میرزا عبدالحسین جندقی — رفت عبدالحسین و جندق را
- ۴۸- تاریخ تعمیر میدان فرخی به اهتمام مردم — میدان فرخی شد از نوبنا که یارب
- ۴۷- مولود ابوالقاسم پسر آقا سید محمدباقر — دوش آمد جناب آقا را
- ۴۹- تاریخ ولادت ساره خاتون دختر شاعر — به مولود این ساره خاتون که راست
- ۵۱- تاریخ وقف و نصب تاج مهد علیا در حرم امام رضا در مشهد — مهد علیا مام خسرو ناصر الدین شاه راد
- ۵۰- تاریخ رحلت محمدشاه قاجار — گشت چون شه را ز دنیا رو به عقبی
- ۵۲- وه وه از در برید فرخ فال — وه وه از در برید فرخ فال
- ۵۶- تاریخ وفات سید شجاع جندقی — چو سید شجاعم وداع جهان کرد
- ۵۷- تاریخ اتمام دکان صباغی وفائی فرزند شاعر - ۱۳۰۸ق — چون یافت انجام این دکان، تا سالمه بادش عیان
- ۵۹- تاریخ ولادت رباب، یکی از دختران شاعر — به مولود این دخت با فر و تابم
- ۶۰- تاریخ درگذشت میرزا عباس مستوفی متخلص به ارم برادر زاده ی یغمای جندقی — از مرگ تو، من تنها نه به غم
- ۵۸- قاضی ... مرد و این خبر را — قاضی ... مرد و این خبر را
- ۵۳- شتافت قاضیک لعنتی به سوی درک — شتافت قاضیک لعنتی به سوی درک
- ۵۵- تاریخ وفات مرحوم مبرورفاضل آگاه میرزا حبیب الله طاب الله ثراه — در سوگ حبیب الله محروم به هم
- ۵۴- تاریخ رحلت ملاباشی — داغ ملاباشی آن دانشورم
- ۶۲- تاریخ وفات یارجانی و درمان دردهای نهانی من همخوابه مهربانم نیسان — نیسان که به چهره بود باغ دل من
- ۶۴- مفتی شفتی شقی شد به جهنم از جهان — مفتی شفتی شقی شد به جهنم از جهان
- ۶۵- چون خان شکم گنده گندیده دهن — چون خان شکم گنده گندیده دهن
- ۶۷- تاریخ وفات میرزا زین العابدین جندقی — شیخ شاکر جامع علم و عمل
- ۶۸- مولود پسر میرزا عبدالحسین — میرزا عبدالحسین آن مرد راد
- ۶۳- تاریخ اتمام آسیای همزئوی خور — آسیائی از نو احداث آمد اندر همزئو
- ۶۱- تاریخ وفات میرزا ابراهیم جندقی — زین بند بلا چو میرزا ابراهیم
- ۶۶- تاریخ وفات امیر شمشیر خان عامری — شد به خاک از وضع دوران کو نظیرش در صفات