صفایی جندقی
زاده ۱۲۳۵ – درگذشته ۱۳۱۴ هجری قمری، جندق
زندگی‌نامهٔ صفایی جندقی
یرزا احمد جندقى متخلص به «صفایی» دومین فرزند یغماى جندقى است که در سال ۱۲۳۶ ه.ق درخور، مرکز منطقهٔ جندق و بیابانک به دنیا آمد. مادر او هما سلطان از اهالى کاشان و از بستگان حاج ملا احمد نراقى (مجتهد مشهور شیعى) دومین همسر یغماى جندقى است. پدرش یغما، وی را به نام و تخلص ملا احمد نراقی که تخلص «صفایی» داشت «احمد» و «صفایی» نام گذاشت. میرزا احمد تحصیلات مقدماتى را در زادگاهش فراگرفت و سپس نزد پدر و برادرش (میرزا اسماعیل هنر) به تکمیل معلومات خود پرداخت. صفایى جندقى پس از سفرهایى به سمنان و تهران، روستاى جندق را براى اقامت برگزید و تا پایان عمر در همانجا از راه کشاورزى و دامدارى به امرار معاش پرداخت. صفایى جندقى در مدت حیات خود چهار همسر برگزید و از آنان داراى بیست فرزند شد که برخى از آنان اهل ادب و هنر بودند: محمدحسن کیوان ملقب به عمادالشعراء، میرزا محمدحسین متخلص به «فرهنگ» و متولد ۱۲۶۹ ه.ق، میرزا ابوالقاسم وفایى ادیب و خوشنویس و میرزا عبدالکریم که اغلب نسخه‌هاى دیوان صفایى جندقى به خط اوست. محمدحسن کیوان، فرزند ارشد صفایى جندقى از جانب ظل‌السلطان (حاکم اصفهان) به «عمادالشعراء» ملقب شده و در شعر از تخلص «خرد» استفاده مى‌کرده و منظومهٔ هزار و یکشب او حاوى داستان‌هاى نو و ابتکارى است و همو در شمار نخستین شاعرانى است که براى کودکان نیز شعر مى‌سروده‌است. فرزند او میرزا فتح‌الله مشهور به «کیوان ثانى» از شاعران منطقۀ بیابانک بوده و در شعر «پرویز» تخلص مى‌کرده‌است. دیوان چاپى صفایى جندقى شامل غزلیات، انابت‌نامه، رباعیات انابیه، رباعیات عاشقانه، ماده تاریخ‌ها، مراثى عاشورایى در ۱۱۴ بند، مثنوى «رقیه‌نامه» حاوى ۳۱۵ بیت، نوحه‌ها و ترجیع‌بند است که با تصحیح آقاى سید على آل داود توسط چاپ و انتشارات آفرینش در سال ۱۳۷۰ چاپ و منتشر شده‌است. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار صفایی جندقی
شعرهای صفایی جندقی
- ۲۴- تاریخ انجام حوض حاجی محمد در خور — ساخت حاجی محمد خوری
- ۲۵- تاریخ موقوفه های یغما که صفائی ساخته و یغما قطعه شعر را سروده است — خداوند غنی را عجز و فقر و خجلت یغما
- ۲۸- شکر لله که در قلمرو دین — شکر لله که در قلمرو دین
- ۲۲- تاریخ تولد اسدالله منتخب السادات — رفت بر میرزا حبیب انعام
- ۲۳- منت ایزد را که باز از معدهٔ این مرز و بوم — منت ایزد را که باز از معدهٔ این مرز و بوم
- ۲۰- تاریخ وفات پیر جوان بخت مرحوم مبرور میرزا عبدالحسین طاب ثراه — پیر پاکیزه رای پاک ضمیر
- ۲۷- شخص شقاق و شیطنت شد به جهنم از جهان — شخص شقاق و شیطنت شد به جهنم از جهان
- ۲۶- به دستور شهزاده ز امعای ملک — به دستور شهزاده ز امعای ملک
- ۳۱- تاریخ تولد خاور سلطان دختر شاعر — رسید امشب به جندق مژده از خور
- ۳۳- تاریخ فوت نور جهان ملقب به «عارضه» یکی از همسران شاعر — تا ز بر خوانده شود روزمه ی رحلت وی
- ۳۶- تاریخ ولادت عزت دختر شاعر — زین طفل تازه کش نام عزت نسا نمودیم
- ۳۲- تاریخ ولادت ابوالحسن یکی از فرزندان شاعر — خلفی دیگرم ز مکمن غیب
- ۲۹- تاریخ وفات آقا زین العابدین سمنانی — در ماتم زین عابدین آه
- ۳۴- تاریخ ولادت سلیمان خوری — دی سلیمان به حلق داودی
- ۳۰- تاریخ وفات ابوالحسن یغما پدر شاعر — اوستاد سخن ابوالحسن آنک
- ۳۵- تاریخ ولادت میرزا عبدالحسین کیوان نبیرهٔ شاعر — گشود چهره چو عبدالحسین فتح الله
- ۳۹- تاریخ ولادت دختر حاجی محمد خوری — عطا فرمود حق دختی نزد حاجی محمد را
- ۴۳- تاریخ وفات مرحوم مصطفی — مصطفی از جهان چو رخت رحیل
- ۴۴- تاریخ وفات میرزا ابوالحسن — میرزا ابوالحسن چو رحل رجوع
- ۳۷- دوش در واقعه سلطان زمان فخر زمن — دوش در واقعه سلطان زمان فخر زمن
- ۳۸- تاریخ ولادت میرزا فتح الله کیوان نوادهٔ شاعر — خلفی فرخ افضل از خورشید
- ۴۲- تاریخ وفات آقا میرزا خلیل — خلیل آن مرد دانشمند آگاه
- ۴۱- تاریخ ولادت محمود یکی از پسران شاعر — این پسر کانجام عمر آمد مرا دارم امید
- ۴۰- تاریخ ولادت دختر دستان — دختی آمد جناب دستان را