حافظ شیرازی
زاده ۷۲۶ – درگذشته ۷۹۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ حافظ
خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی متخلص به «حافظ» و مشهور به لسان‌الغیب، غزل‌سرای بزرگ و از بزرگان شعر و ادب پارسی است. از زندگانی وی همانند دیگر بزرگان و سخنوران کهن ایرانی به رغم شهرت فوق‌العادهٔ او اطلاعات دقیقی در دست نیست و حتی در مورد نام دقیق وی (محمد یا شمس‌الدین) و خاستگاه وی و سال‌های عمر او اختلاف نظر وجود دارد. اما بنا بر قول مشهور وی حدود سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس استادان زمان فرا گرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از بر داشت. گوته دانشمند بزرگ و شاعر و سخنور مشهور آلمانی دیوان شرقی خود را به نام او و با کسب الهام از افکار وی تدوین کرد. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. وی به سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحب‌نظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است.
آثار حافظ
شعرهای حافظ
- غزل شمارهٔ ۳۱۰ — مرحبا طایرِ فَرُّخ پِیِ فرخنده پیام
- غزل شمارهٔ ۳۲۲ — خیالِ نقشِ تو در کارگاهِ دیده کشیدم
- غزل شمارهٔ ۳۲۳ — ز دستِ کوتهِ خود زیرِ بارم
- غزل شمارهٔ ۳۱۴ — دوش بیماری چشم تو بِبُرد از دستم
- غزل شمارهٔ ۳۱۸ — مرا می‌بینی و هر دَم زیادَت می‌کنی دَردَم
- غزل شمارهٔ ۳۱۳ — بازآی ساقیا که هواخواهِ خدمتم
- غزل شمارهٔ ۳۱۵ — به غیر از آن که بِشُد دین و دانش از دستم
- غزل شمارهٔ ۳۲۱ — هر چند پیر و خسته‌دل و ناتوان شدم
- غزل شمارهٔ ۳۲۰ — دیشب به سیلِ اشک رَهِ خواب می‌زدم
- غزل شمارهٔ ۳۱۶ — زُلف بَر باد مَده تا نَدَهی بَر بادَم
- غزل شمارهٔ ۳۲۴ — گرچه افتاد ز زلفش گرهی در کارم
- غزل شمارهٔ ۳۱۷ — فاش می‌گویم و از گفتهٔ خود دلشادَم
- غزل شمارهٔ ۳۱۹ — سال‌ها پیرُویِ مذهبِ رندان کردم
- غزل شمارهٔ ۳۲۸ — من که باشم که بر آن خاطرِ عاطِر گذرم؟
- غزل شمارهٔ ۳۳۰ — تو همچو صبحی و من شمعِ خلوتِ سَحَرم
- غزل شمارهٔ ۳۳۱ — به تیغم گَر کشد دستش نگیرم
- غزل شمارهٔ ۳۳۴ — گر دست رَسَد در سرِ زُلفینِ تو بازم
- غزل شمارهٔ ۳۲۵ — گر دست دهد خاکِ کفِ پایِ نگارم
- غزل شمارهٔ ۳۳۲ — مزن بر دل ز نوکِ غمزه تیرم
- غزل شمارهٔ ۳۳۳ — نمازِ شامِ غریبان چو گریه آغازم
- غزل شمارهٔ ۳۳۵ — در خراباتِ مُغان گر گذر افتد بازم
- غزل شمارهٔ ۳۲۹ — جوزا سَحَر نهادْ حمایل برابرم
- غزل شمارهٔ ۳۲۷ — مرا عهدی‌ست با جانان که تا جان در بدن دارم
- غزل شمارهٔ ۳۲۶ — در نهانخانهٔ عشرت صنمی خوش دارم