حزین لاهیجی
زاده ۱۱۰۳ – درگذشته ۱۱۸۱ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ حزین لاهیجی
محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حزین از آخرین شاعران سبک هندی و از اعقاب شیخ زاهد گیلانی است. او در سال ۱۱۰۳ هجری قمری در اصفهان زاده شد. زندگی او مقارن سقوط دولت صفوی و آشفتگی اوضاع ایران بود که او را درگیر سفرها و ماجراهای فراوان نمود تا جایی که چندین بار جامهٔ رزم پوشید و به نبرد دشمنان رفت. نهایتاً درگیری یا اتهام‌زنی از سوی گماشتگان محلی نادرشاه افشار در جنوب، حزین را در سال ۱۱۴۶ هجری قمری به هندوستان رمانید که البته هیچگاه از آن و در آن دیار دلخوش نبود. او در سال ۱۱۸۱ هجری قمری در شهر بنارس درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد. حزین را صاحب تألیفات متعدد در علوم گوناگون دانسته‌اند که نام بیش از پنجاه عدد از آنها در تذکره‌ها آمده است. زندگینامهٔ خودنوشت او به نام «تاریخ احوال» از آن جمله و از مستندات ارزشمند تاریخی راجع به احوال مردمان ایران در دوران سقوط سلسلهٔ صفوی است. دیوان حزین از روی تصحیح استاد ذبیح الله صاحبکار که تصویر آن به زحمت آقای مهرزاد شایان فراهم شده و به کمک هزاران داوطلب گمنام که در بازبینی متن استخراج شده از کتاب چاپی آن مشارکت داشته‌اند به گنجور اضافه شده است.
آثار حزین لاهیجی
شعرهای حزین لاهیجی
- شمارهٔ ۱۵۸ — بس بوالعجب است زیر این چرخ اثیر
- شمارهٔ ۱۶۴ — مردانه حزین از سر دنیا برخیز
- شمارهٔ ۱۵۹ — ساقی قدحی از می گلفام بیار
- شمارهٔ ۱۶۱ — ای سوخته جان سپند، یاد تو به خیر
- شمارهٔ ۱۶۰ — مطرب مگذار دم، نی و چنگ بیار
- شمارهٔ ۱۶۲ — گر ترک کم و بیش کنی اولی تر
- شمارهٔ ۱۶۳ — از خصمی روزگار بی مهر و تمیز
- شمارهٔ ۱۶۵ — خونم به کرشمه، ای جفاکیش مریز
- شمارهٔ ۱۷۱ — این خرقهٔ پر زرق و ردای سالوس
- شمارهٔ ۱۷۲ — تا چند به چنگ غم پنهانی خویش
- شمارهٔ ۱۷۳ — صوفی برخیز، باده صافیست بکش
- شمارهٔ ۱۶۸ — از ظلمت هندِ سفله انگیز مترس
- شمارهٔ ۱۶۷ — از هند نجس، نجات می خواهم و بس
- شمارهٔ ۱۶۹ — بخرید یکی خواجه، غلامی به هوس
- شمارهٔ ۱۶۶ — در راه خطیری که نشیب است و فراز
- شمارهٔ ۱۷۰ - رباعی مستزاد — آنی که سر از سجدهٔ کوی تو نتافت
- شمارهٔ ۱۸۰ — هرچند نوای آتشین دارد عشق
- شمارهٔ ۱۷۹ — چون عشق کشید تیغ هیجا ز غلاف
- شمارهٔ ۱۷۴ — ای عوج زمانه، قد چالاک بکش
- شمارهٔ ۱۷۵ — ای صورت و معنی تو را پستی فرض
- شمارهٔ ۱۸۱ — صوفی که بود اساس کارش بر زرق
- شمارهٔ ۱۷۷ — تا عشق فکند در دلم تاب چو شمع
- شمارهٔ ۱۷۶ — پنهان به سیه خانهٔ حرف است نقط
- شمارهٔ ۱۷۸ — آسوده تویی چو سرو و سوسن در باغ