حزین لاهیجی
زاده ۱۱۰۳ – درگذشته ۱۱۸۱ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ حزین لاهیجی
محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حزین از آخرین شاعران سبک هندی و از اعقاب شیخ زاهد گیلانی است. او در سال ۱۱۰۳ هجری قمری در اصفهان زاده شد. زندگی او مقارن سقوط دولت صفوی و آشفتگی اوضاع ایران بود که او را درگیر سفرها و ماجراهای فراوان نمود تا جایی که چندین بار جامهٔ رزم پوشید و به نبرد دشمنان رفت. نهایتاً درگیری یا اتهام‌زنی از سوی گماشتگان محلی نادرشاه افشار در جنوب، حزین را در سال ۱۱۴۶ هجری قمری به هندوستان رمانید که البته هیچگاه از آن و در آن دیار دلخوش نبود. او در سال ۱۱۸۱ هجری قمری در شهر بنارس درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد. حزین را صاحب تألیفات متعدد در علوم گوناگون دانسته‌اند که نام بیش از پنجاه عدد از آنها در تذکره‌ها آمده است. زندگینامهٔ خودنوشت او به نام «تاریخ احوال» از آن جمله و از مستندات ارزشمند تاریخی راجع به احوال مردمان ایران در دوران سقوط سلسلهٔ صفوی است. دیوان حزین از روی تصحیح استاد ذبیح الله صاحبکار که تصویر آن به زحمت آقای مهرزاد شایان فراهم شده و به کمک هزاران داوطلب گمنام که در بازبینی متن استخراج شده از کتاب چاپی آن مشارکت داشته‌اند به گنجور اضافه شده است.
آثار حزین لاهیجی
شعرهای حزین لاهیجی
- شمارهٔ ۲۰۶ — چل سال کتاب جسم و جان را خواندیم
- شمارهٔ ۲۰۷ — زهرم به قدح دهی که می نوش مکن
- شمارهٔ ۲۰۸ — از گنج، به مار صلح نتوان کردن
- شمارهٔ ۲۰۹ — مقدور نشد ز دامن افشانی من
- شمارهٔ ۲۱۰ — تدبیر به کار من چه خواهد کردن؟
- شمارهٔ ۲۱۱ — وبرانی عشق، باشد آباد شدن
- شمارهٔ ۲۱۲ — ای بستهٔ آب و گل، چه خواهی کردن؟
- شمارهٔ ۲۱۳ — معنی طلبی، بساط صورت ته کن
- شمارهٔ ۲۱۹ — نه قصّهٔ سرسری، نه بازی ست سخن
- شمارهٔ ۲۱۸ — ای رهرو عشق، کاهلی پیشه مکن
- شمارهٔ ۲۱۴ — پیش کرمت دست تهی آوردم
- شمارهٔ ۲۲۰ — آن راحت جان و دل شیدایی من
- شمارهٔ ۲۱۶ — تا کی گل عیش در چمنها جویم؟
- شمارهٔ ۲۱۵ — گر قدر به روستا نمی دارندم
- شمارهٔ ۲۱۷ — پرسید ز یار خود، یکی از یاران
- شمارهٔ ۲۲۱ — ای دیدهٔ زار من چه خواهی کردن؟
- شمارهٔ ۲۲۹ — ای در دل هر قطره تمنّا از تو
- شمارهٔ ۲۲۳ — یاران عزیز و نور بینایی من
- شمارهٔ ۲۲۸ — ای خاک وفا رفته به باد از دل تو
- شمارهٔ ۲۲۲ — صوفی، اگرت هوای کشف است و یقین
- شمارهٔ ۲۲۵ — آمد سحر آن نگار خونین جگران
- شمارهٔ ۲۲۶ — ای گل تو به بویی دل خود شاد مکن
- شمارهٔ ۲۲۷ — ای بخت نژند در سیاهی بی تو
- شمارهٔ ۲۲۴ — حق ظاهر و خلق در حجاب افزودن