خاقانی شروانی
زاده ۵۲۰ – درگذشته ۵۹۵ هجری قمری، شروان
زندگی‌نامهٔ خاقانی
افضل‌الدّین بدیل بن علی خاقانی شروانی متخلّص به خاقانی (۵۲۰ قمری در شروان - ۵۹۵ قمری در تبریز) از جملهٔ بزرگ‌ترین قصیده‌سرایان تاریخ شعر و ادب فارسی به‌شمار می‌آید. از القاب مهم وی حسان العجم می‌باشد. آرامگاه او در شهر تبریز است. خاقانی از سخنگویان قوی‌طبع و بلندفکر و یکی از استادان بزرگ زبان پارسی و در درجهٔ اول از قصیده‌سرایان عصر خویش است. توانایی او در استخدام معانی و ابتکار مضامین در هر قصیدهٔ او پدیدار است.
آثار خاقانی
شعرهای خاقانی
- شمارهٔ ۱۸۱ - در مدح پیغمبر اکرم (ص) — عشق بهین گوهری است، گوهر دل کان او
- شمارهٔ ۱۸۳ - مطلع دوم — لشکر غم ران گشاد و آمد دوران او
- شمارهٔ ۱۷۷ - در مدح شروان شاه منوچهر — عالم جان خاص توست نوبه فرو کوب هین
- شمارهٔ ۱۸۲ - در مدح پدر خویش علی نجار — سلسلهٔ ابر گشت زلف زره سان او
- شمارهٔ ۱۸۰ - در تغزل و شکایت — دلسوز ما که آتش گویاست قند او
- شمارهٔ ۱۷۸ - مطلع دوم — غارت دل می‌کنی شرط وفا نیست این
- شمارهٔ ۱۷۹ - در مدح ابوالمظفر شروان شاه — کوی عشق آمد شد ما برنتابد بیش از این
- شمارهٔ ۱۷۶ - در شکایت و عزلت و حبس و تخلص به نعت پیغمبر اکرم — صبح‌دم چون کله بندد آه دود آسای من
- شمارهٔ ۱۹۱ - مطلع دوم — ای تیر باران غمت، خون دل ما ریخته
- شمارهٔ ۱۸۶ - در تحقیق و وعظ و ذکر صفای صبح — آوازهٔ رحیل شنیدم به صبح‌گاه
- شمارهٔ ۱۸۹ - در مدح جلال الدین شروان شاه اخستان بن منوچهر — خورشید کسری تاج بین ایوان نو پرداخته
- شمارهٔ ۱۸۸ - در مدح عصمة الدین عمهٔ اخستان — ای در حرمت نشان کعبه
- شمارهٔ ۱۹۰ - در مدح ابوالفتح شروان شاه منوچهر — در کام صبح از ناف شب مشک است عمدا ریخته
- شمارهٔ ۱۸۷ - در عزلت و فقر و قناعت و تجرید — در ساحت زمانه ز راحت نشان مخواه
- شمارهٔ ۱۸۵ - در عزلت و حکمت و موعظه و ریاضت و انتباه و ارشاد — ما را دلی است زله خور خوان صبح‌گاه
- شمارهٔ ۱۸۴ - مطلع سوم — دهر سیه کاسه‌ای است ما همه مهمان او
- شمارهٔ ۱۹۷ - مطلع دوم — ای در دل سودائیان، از غمزه غوغا داشته
- شمارهٔ ۱۹۴ - مطلع دوم — ماه نو دیدی حمایل ز آسمان انگیخته
- شمارهٔ ۱۹۳ - در مدح ابو المظفر شروان شاه اخستان بن منوچهر — صبح خیزان بین قیامت در جهان انگیخته
- شمارهٔ ۱۹۶ - در مدح خاقان اکبر منوچهر شروان شاه — دور فلک ده جام را از نور عذرا داشته
- شمارهٔ ۱۹۵ - مطلع سوم — این تویی کز غمزه غوغا در جهان انگیخته
- شمارهٔ ۱۹۸ - مطلع سوم — این آتشین کاسه نگر، دولاب مینا داشته
- شمارهٔ ۱۹۹ - در مدح صفوة الدین بانو و بیان توفیق ادای حج او — ای در عجم سلالهٔ اصل کیان شده
- شمارهٔ ۱۹۲ - مطلع سوم — باز از تف زرین صدف، شد آب دریا ریخته