اوحدالدین کرمانی
زاده ۵۶۱ – درگذشته ۶۳۵ هجری قمری، بردسیر
زندگی‌نامهٔ اوحدالدین کرمانی
وحدالدین حامد بن ابی الفخر معروف به اوحد کرمانی (زادهٔ ۵۶۱ هجری قمری در بردسیر (جواشیر) کرمان – درگذشتهٔ ۳ شعبان ۶۳۵ هجری قمری در بغداد) از صوفیان و رباعی‌گویان مشهور ایران در سده‌های ششم و هفتم هجری است. او در جوانی به بغداد رفت و در آنجا تحصیل کرد و سپس به حلقه مریدان شیخ شمس‌الدین سجاسی (زنده در ۶۰۶ ق) پیوست و از او خرقه گرفت. سجاسی مراد و استاد شمس تبریزی نیز بود. اوحد از بغداد به ترکیه رفت و در آنجا مریدان بسیار یافت. وی سفرهای بی‌شمار کرد و با عرفای زیادی صحبت داشت. در سال ۶۳۲ ق به بغداد بازگشت و در آن هنگام شیخ شهاب‌الدین سهروردی که شیخ الشیوخ بغداد بود، درگذشت و اوحدالدین بر جنازه او نماز گزارد. خلیفه عباسی المستنصر او را به مقام شیخ الشیوخی گماشت و به رباط مرزبانیه روانه ساخت. اوحدالدین کرمانی روز دوشنبه سوم شعبان ۶۳۵ ق درگذشت و او را در محله شونیزیه بغداد به خاک سپردند. اوحدالدین کرمانی یکی از شاعران رباعی گوی ایرانی است که تعدادی از رباعیات او، در زمره زیباترین رباعیات فارسی جای دارد. این رباعیات را مریدان شیخ می‌نوشته‌اند و در حال حاضر، چند مجموعه مستقل از رباعیات او که توسط مریدان شیخ فراهم آمده موجود است. سنت شفاهی در نقل اشعار صوفیان، باعث شده که تعدادی از این رباعیات، با رباعیات دیگر شاعران از جمله خیام، مولوی، باباافضل کاشی، عطار و دیگران در هم بیامیزد و اصطلاحاً جزو رباعیات سرگردان قرار گیرد. رباعیات اوحدالدین کرمانی در ایران و ترکیه چندین بار به چاپ رسیده و یکی از استادان دانشگاه استانبول بنام محمّد کانار آن‌ها را به زبان ترکی نیز ترجمه کرده‌است. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار اوحدالدین کرمانی
شعرهای اوحدالدین کرمانی
- شمارهٔ ۱۲۳ — در حضرت تو صدق و نیاز آوردم
- شمارهٔ ۱۲۷ — خاصیت قرآن تو ندانی شاید
- شمارهٔ ۱۲۸ — بگذر زمکان و کون عالم به طلسم
- شمارهٔ ۱۲۱ — ای از پی دیدنت منوّر چشمم
- شمارهٔ ۱۲۲ — آن را که فراموش نئی یادش کن
- شمارهٔ ۱۲۴ — ای از پی لطف تو دل من نگران
- شمارهٔ ۱۲۵ — ای از کرم تو خلق را امن و امان
- شمارهٔ ۱۲۶ — استاد چو صانع آمد و چابک دست
- شمارهٔ ۱۲۹ - نعت النبوة — فرمان ده ملک انبیا کیست؟ تویی
- شمارهٔ ۱۳۱ - نعت النبوة — من خود به چه دل زنم دم سودایش
- شمارهٔ ۱۳۵ - امیرالمؤمنین حسین علیه صلوات الله — ای آنکه چو تو شهی زمانه بنزاد
- شمارهٔ ۱۳۳ - امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه صلوات الله — ای نسخهٔ نامهٔ الهی که تویی
- شمارهٔ ۱۳۰ - نعت النبوة — صدری که چو بدر کرد عالم انور
- شمارهٔ ۱۳۴ - امیرالمؤمنین حسن علیه صلوات الله — ای گوهر فضل و علم و دریای علوم
- شمارهٔ ۱۳۶ - امیرالمؤمنین حسن علیه صلوات الله — ای ماه زحسن خلق تو یافته بهر
- شمارهٔ ۱۳۲ - نعت النبوة — جز در غم تو شادی من نفزاید
- شمارهٔ ۱۳۸ - التّوکّل — عشّاق به فضل آشنایان تواند
- شمارهٔ ۱۳۷ - التّوکّل — او را خواهی از زن و فرزند ببُر
- شمارهٔ ۱۴۰ - الرّضا و التّسلیم — اقسمت بمن رجوت ان یدنیکم
- شمارهٔ ۱۳۹ - التّوکّل — رزّاق یکی است هر که جز او مرزوق
- شمارهٔ ۱۴۱ - الرّضا و التّسلیم — تقدیر چو سابق است تعلیم چه سود
- شمارهٔ ۱۴۳ - الرّضا و التّسلیم — جز حق حَکَمی که حکم را شاید نیست
- شمارهٔ ۱۴۴ - الرّضا و التّسلیم — راضی چو نئی بدانچ او با تو کند
- شمارهٔ ۱۴۲ - الرّضا و التّسلیم — خواهی که خدا هرچ نکو با تو کند