سنایی غزنوی
زندگی‌نامهٔ سنایی
ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنان چه از شعر سنایی برمی‌آید، او به تمام دانش‌های زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶۲ سالگی درگذشت. از آثار وی می‌توان به دیوان‌های قصیده، غزل، ترکیب و ترجیع، قطعه و رباعی اشاره کرد. به علاوه، مثنوی‌های وی معروف و بدین قرارند: مثنوی‌های حدیقةالحقیقه، طریق التحقیق، کارنامهٔ بلخ، سیر العباد الی المعاد، عشق‌نامه و عقل‌نامه. سه مکتوب و یک رسالهٔ نثر نیز به وی نسبت داده‌اند.
آثار سنایی
شعرهای سنایی
- شمارهٔ ۱۹۶ — گوگرد سرخ خواست ز من سبز من پریر
- شمارهٔ ۲۰۳ — به خدای ار گل بهار بوی
- شمارهٔ ۱۹۸ — هم اکنون از هم اکنون داد بستان
- شمارهٔ ۱۹۹ — چونت نپرسم بگویی اینت کراهت
- شمارهٔ ۲۰۰ — اگر بد گمان گشتی ای دوست بر من
- شمارهٔ ۲۰۱ - در هجای معجزی — حاجت صد هزار ... قوی
- شمارهٔ ۲۰۲ — آدمی را دو بلا کرد رهی
- شمارهٔ ۱۹۷ - در رثاء — تابوت مرا باز کن ای خواجه زمانی
- شمارهٔ ۲۰۴ — ای سنایی به گرد شرک مپوی
- شمارهٔ ۲۰۵ — ای روی زردفام تو بر گردن نزار
- شمارهٔ ۲۰۷ — در شهر مرد نیست ز من نابکارتر
- شمارهٔ ۲۰۶ — ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی
- شمارهٔ ۲ - ترجیع در مصیبت ضیاء الدین محمد مشهور به سیف المناظرین — ای قوم ازین سرای حوادث گذر کنید
- شمارهٔ ۱ - ترجیع در مدح تاج‌الدین ابوبکربن محمد — ای پیشرو هر چه نکوییست جمالت
- شمارهٔ ۲ - ترکیب بند در مدح ایرانشاه — گرچه شاخ میوه دار آرایش بستان شود
- شمارهٔ ۱ - ترکیب بند موشح در مدح خواجه امام محمد بن محمد — آتش عشق بتی برد آبروی دین ما
- شمارهٔ ۳ - ترکیب بند در مدح مکین‌الدین — ای سنایی بگذر از جان در پناه تن مباش
- شمارهٔ ۴ - در مدح عمادالدین سیف‌الحق ابوالمفاخر محمدبن منصور — ای دل ار جانانت باید منزل اندر جان مکن
- شمارهٔ ۱ - افگنده در شور و شغب جان و دل عشاق را — ای کودک زیبا سلب سیمین بر و بیجاده لب
- شمارهٔ ۲ - از من جدا شد ناگهان بر من جهان شد چون قفس — المستغاث ای ساربان چون کار من آمد به جان
- شمارهٔ ۳ - در مدح خواجه حکیم حسن اسعد غزنوی — حادثهٔ چرخ بین فایدهٔ روزگار
- رباعی شمارهٔ ۱ — عشقست مرا بهینه‌تر کیش بتا
- رباعی شمارهٔ ۲ — در دست منت همیشه دامن بادا
- رباعی شمارهٔ ۳ — عشقا تو در آتشی نهادی ما را