ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- رباعی شمارهٔ ۵۵۴ — ای گشته سراسیمه به دریای تو من
- رباعی شمارهٔ ۵۵۶ — زد شعله به دل آتش پنهانی من
- رباعی شمارهٔ ۵۵۳ — ای آنکه تو راست عار از دیدن من
- رباعی شمارهٔ ۵۶۰ — شوریده دلی و غصه گردون گردون
- رباعی شمارهٔ ۵۵۸ — رازی که به شب لب تو گوید با من
- رباعی شمارهٔ ۵۵۷ — سلطان گوید که نقد گنجینهٔ من
- رباعی شمارهٔ ۵۵۹ — دارم ز جفای فلک آینه‌گون
- رباعی شمارهٔ ۵۵۵ — اسرار ازل را نه تو دانی و نه من
- رباعی شمارهٔ ۵۶۵ — گر صفحهٔ فولاد شود روی زمین
- رباعی شمارهٔ ۵۶۶ — ای در همه شان ذات تو پاک از شَیْن
- رباعی شمارهٔ ۵۶۸ — بر ذره نشینم بچمد تختم بین
- رباعی شمارهٔ ۵۶۱ — فریاد ز دست فلک آینه‌گون
- رباعی شمارهٔ ۵۶۳ — در راه یگانگی نَه کفرست و نَه دین
- رباعی شمارهٔ ۵۶۲ — تا گرد رخ تو سنبل آمد بیرون
- رباعی شمارهٔ ۵۶۷ — یا رب به رسالت رسول الثقلین
- رباعی شمارهٔ ۵۶۴ — گر سقف سپهر گردد آیینهٔ چین
- رباعی شمارهٔ ۵۷۴ — ای شعلهٔ طور طور پر نور از تو
- رباعی شمارهٔ ۵۷۵ — ای سبزی سبزهٔ بهاران از تو
- رباعی شمارهٔ ۵۷۲ — جان و دل من فدای خاک در تو
- رباعی شمارهٔ ۵۷۶ — ای رونق کیش بت‌پرستان از تو
- رباعی شمارهٔ ۵۷۳ — ای گشته جهان تشنهٔ پر آب از تو
- رباعی شمارهٔ ۵۷۱ — ای آینه را داده جلا صورت تو
- رباعی شمارهٔ ۵۷۰ — دورم اگر از سعادت خدمت تو
- رباعی شمارهٔ ۵۶۹ — هان یاران هوی و ها جوانمردان هو