ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- رباعی شمارهٔ ۶۰۲ — اینک سر کوی دوست اینک سر راه
- رباعی شمارهٔ ۶۰۳ — معمورهٔ دل به علم آراسته به
- رباعی شمارهٔ ۶۰۴ — در گفتن ذکر حق زبان از همه به
- رباعی شمارهٔ ۶۰۵ — از مردم صدرنگ سیه پوشی به
- رباعی شمارهٔ ۶۰۶ — از هرچه نه از بهر تو کردم توبه
- رباعی شمارهٔ ۶۰۷ — از بس که شکستم و ببستم توبه
- رباعی شمارهٔ ۶۰۱ — ای زاهد و عابد از تو در ناله و آه
- رباعی شمارهٔ ۶۰۸ — جز وصل تو دل به هر چه بستم توبه
- رباعی شمارهٔ ۶۱۰ — ای نیک نکرده و بدیها کرده
- رباعی شمارهٔ ۶۱۱ — زاهد خوشدل که ترک دنیا کرده
- رباعی شمارهٔ ۶۱۲ — گر جا به حرم ور به کلیسا کرده
- رباعی شمارهٔ ۶۱۵ — ما درویشان نشسته در تنگ دره
- رباعی شمارهٔ ۶۱۳ — بحریست نه کاهنده نه افزاینده
- رباعی شمارهٔ ۶۱۶ — تا کی ز جهان پر گزند اندیشه
- رباعی شمارهٔ ۶۰۹ — چشمم که سرشک لاله‌گون آورده
- رباعی شمارهٔ ۶۱۴ — افسوس که عمر رفت بر بیهوده
- رباعی شمارهٔ ۶۱۷ — هجران ترا چو گرم شد هنگامه
- رباعی شمارهٔ ۶۱۸ — دنیا طلبان ز حرص مستند همه
- رباعی شمارهٔ ۶۲۱ — ای روی تو مهر عالم آرای همه
- رباعی شمارهٔ ۶۲۰ — چون باز سفید در شکاریم همه
- رباعی شمارهٔ ۶۲۴ — ای خالق ذوالجلال و ای بار خدای
- رباعی شمارهٔ ۶۲۲ — سودا به سرم همچو پلنگ اندر کوه
- رباعی شمارهٔ ۶۱۹ — ای چشم تو چشم چشمه هر چشم همه
- رباعی شمارهٔ ۶۲۳ — هستی که ظهور می‌کند در همه شیئ