ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- رباعی شمارهٔ ۴۸۲ — هرچند ز کار خود خبردار نه‌ایم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۴ — ما در ره سودای تو منزل کردیم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۳ — افسوس که ما عاقبت اندیش نه‌ایم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۵ — هرچند که دل به وصل شادان کردیم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۸ — ما با می و مستی سر تقوی داریم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۶ — ما طی بساط ملک هستی کردیم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۷ — جانا من و تو نمونهٔ پرگاریم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۱ — چون دایره ما ز پوست‌پوشان توایم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۹ — شمعم که همه نهان فرو می‌گریم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۱ — در مصطبها درد کشان ما باشیم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۳ — ببرید ز من نگار هم خانگیم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۴ — من لایق عشق و درد عشق تو نیَم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۵ — ما قبلهٔ طاعت آن دو رو می‌دانیم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۶ — در حضرت پادشاه دوران ماییم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۲ — یک جو غم ایام نداریم خوشیم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۰ — ما جز به غم عشق تو سر نفرازیم
- رباعی شمارهٔ ۴۹۸ — ای دوست ترا به جملگی گشتم من
- رباعی شمارهٔ ۴۹۹ — بگریختم از عشق تو ای سیمین تن
- رباعی شمارهٔ ۵۰۰ — فریاد ز دست فلک بی سر و بن
- رباعی شمارهٔ ۵۰۳ — چندین چه زنی نظاره گرد میدان
- رباعی شمارهٔ ۵۰۲ — جانست و زبانست زبان دشمن جان
- رباعی شمارهٔ ۵۰۱ — ای خالق ذوالجلال وحی رحمان
- رباعی شمارهٔ ۴۹۷ — افتاده منم به گوشهٔ بیتِ حَزَن
- رباعی شمارهٔ ۵۰۴ — رفتم به طبیب و گفتم از درد نهان