مجیرالدین بیلقانی
درگذشته ۵۸۶ هجری قمری، بیلقان
زندگی‌نامهٔ مجیرالدین بیلقانی
ابوالمکارم مجیرالدین مجیرالدین بَیلَقانی از مردم بَیلَقان (از توابع شروان و امروزه واقع در کشور آذربایجان) و از شاعران معروف و زباناور در قرن ششم هجری و از شاگردان خاقانی است که به زودی به پایهٔ استاد خود در سخن نزدیک شد و دست به معارضهٔ او زد و استاد را هجو کرد. لقب شاعری وی که ظاهراً مأخوذ از لقب یا اسم او بوده است در اشعار وی «مجیر» است و معاصرانش او را با همین عنوان یاد کرده‌اند. وی به دستگاه اتابکان آذربایجان اختصاص داشت و از سلجوقیان عراق، ارسلان بن طغرل سلجوقی را مدح گفت. در سال وفات شاعر اختلاف کرده‌اند. وفات او را هدایت به سال ۵۷۷ نوشته است و در منابع دیگر سال‌های دیگری مانند ۵۶۸، ۵۸۶، ۵۸۹ و ۵۹۴ ذکر کرده‌اند ولی با قراین موجود می‌توان ۵۸۶ را سال قریب به تحقیق برای فوت شاعر دانست. قبر او در مقبرةالشعرای تبریز است . دیوان مجیر قریب به پنج هزار بیت شعر دارد و مشحون است به قصاید عالی و غزل‌های لطیف و او را باید حقاً از شاعران نیکوسخن و خوش قریحۀ زمان شمرد. تأثیر سبک سخن خاقانی در غالب اشعار او مشهود است و با این حال مجیر از استاد خود ساده‌گوی‌تر است. چیرگی مجیر در ایجاد ترکیبات بدیع و مضامین نو و دلپذیر قابل توجه بسیار است.
آثار مجیرالدین بیلقانی
شعرهای مجیرالدین بیلقانی
- شمارهٔ ۴۹ — جلال الدین! نلت مدی الامانی
- شمارهٔ ۴۸ — دمت دمعی با جفان و لست مذنب جانی
- شمارهٔ ۵۰ — مکانک فی الوری اعلی المکان
- شمارهٔ ۵۱ — اتی النیروز یا ظل الاله
- شمارهٔ ۱ — یارب آن قامت چون سرو خرامان نگرید
- شمارهٔ ۳ — به سر زلف سیه باز گره بر زده ای
- شمارهٔ ۲ — نیست روزی که به من از تو جفایی نرسد
- شمارهٔ ۴ — خسروی کاینه روی ظفر خنجر اوست
- شمارهٔ ۵ — تاج بخشی که گذشتست ز گردون قدمش
- شمارهٔ ۱۲ — ای شاه! یاور تو درین غم خدای باد
- شمارهٔ ۷ — خسروا! دور فلک سخره فرمان تو باد
- شمارهٔ ۱۰ — رفتی و درد دل به جهان در گذاشتی
- شمارهٔ ۶ — خسروا قهر تو گر بار بر ایام نهد
- شمارهٔ ۸ — ای دل نه سنگ خاره ای! آخر فغان کجاست؟
- شمارهٔ ۹ — شه زاده رفت شور به عالم درافگنید
- شمارهٔ ۱۱ — ای مرغ بر پریده به بالا چگونه‌ای؟
- شمارهٔ ۱۷ — ای که موج سینه تو غوطه دریا دهد
- شمارهٔ ۱۶ — ای شخص تو نشانه تیر محن شده
- شمارهٔ ۱۴ — روح را خار در جگر فگنید
- شمارهٔ ۱۳ — دل در اندوه جان نبایستی
- شمارهٔ ۱۵ — تا عالم است امید کسی زو وفا نشد
- شمارهٔ ۳ — آن دل که همیشه در طرب داشت شتاب
- شمارهٔ ۲ — تا سایه فگند سرو آزاد بر آب
- شمارهٔ ۱ — دلبند سمنبرست گلرفتارا