مجیرالدین بیلقانی
درگذشته ۵۸۶ هجری قمری، بیلقان
زندگی‌نامهٔ مجیرالدین بیلقانی
ابوالمکارم مجیرالدین مجیرالدین بَیلَقانی از مردم بَیلَقان (از توابع شروان و امروزه واقع در کشور آذربایجان) و از شاعران معروف و زباناور در قرن ششم هجری و از شاگردان خاقانی است که به زودی به پایهٔ استاد خود در سخن نزدیک شد و دست به معارضهٔ او زد و استاد را هجو کرد. لقب شاعری وی که ظاهراً مأخوذ از لقب یا اسم او بوده است در اشعار وی «مجیر» است و معاصرانش او را با همین عنوان یاد کرده‌اند. وی به دستگاه اتابکان آذربایجان اختصاص داشت و از سلجوقیان عراق، ارسلان بن طغرل سلجوقی را مدح گفت. در سال وفات شاعر اختلاف کرده‌اند. وفات او را هدایت به سال ۵۷۷ نوشته است و در منابع دیگر سال‌های دیگری مانند ۵۶۸، ۵۸۶، ۵۸۹ و ۵۹۴ ذکر کرده‌اند ولی با قراین موجود می‌توان ۵۸۶ را سال قریب به تحقیق برای فوت شاعر دانست. قبر او در مقبرةالشعرای تبریز است . دیوان مجیر قریب به پنج هزار بیت شعر دارد و مشحون است به قصاید عالی و غزل‌های لطیف و او را باید حقاً از شاعران نیکوسخن و خوش قریحۀ زمان شمرد. تأثیر سبک سخن خاقانی در غالب اشعار او مشهود است و با این حال مجیر از استاد خود ساده‌گوی‌تر است. چیرگی مجیر در ایجاد ترکیبات بدیع و مضامین نو و دلپذیر قابل توجه بسیار است.
آثار مجیرالدین بیلقانی
شعرهای مجیرالدین بیلقانی
- شمارهٔ ۲۷ — یا خلیلی اسقیانی یا خلیلی اسقیان
- شمارهٔ ۲۸ — اضحک فی الروض ثغر الاقحوان
- شمارهٔ ۲۹ — ناح الحمام بذاتها
- شمارهٔ ۳۰ — وجهک لی من کل وجه حسن
- شمارهٔ ۲۴ — اتی النیروز محفوفا بهذا الحسن والاحسان
- شمارهٔ ۲۶ — قد باهت الثغور باعلام بهلوان
- شمارهٔ ۲۵ — قم فاسقنی فی زمن المهر جان
- شمارهٔ ۳۱ — قم هات با عز الملح
- شمارهٔ ۳۵ — یا قمرا مقامرا ملکت قلب القمر
- شمارهٔ ۳۹ — یا ملک المغرب و المشرق
- شمارهٔ ۳۷ — الا یا ساکن الدار رأیت الثلج فی الدار
- شمارهٔ ۳۳ — هجرانک محرق فؤادی
- شمارهٔ ۳۶ — ادام الله ایام البهار
- شمارهٔ ۳۴ — الامر فی نفاذ والملک فی قرار
- شمارهٔ ۳۲ — ایهاالساقی تفضل واسقنی کاس الشراب
- شمارهٔ ۳۸ — یا من بعیونه یوازی
- شمارهٔ ۴۳ — یا غزالی یا غزالی لاتَحَدنی بِالوِصالٖ
- شمارهٔ ۴۶ — هات یا عقلی و دینی من صبابات الزمان
- شمارهٔ ۴۲ — قد قدم العید عائدا بجلال
- شمارهٔ ۴۴ — الدیک فی صیاح واللیل فی انهزام
- شمارهٔ ۴۵ — غرب الشمس والهوی سکنی
- شمارهٔ ۴۷ — اقبلا هذا مکانی منعما لولا زمانی
- شمارهٔ ۴۰ — الراح الراح یا سؤلی یا املی
- شمارهٔ ۴۱ — بنانک مستعد بالنوال