رودکی سمرقندی
زاده ۲۴۴ – درگذشته ۳۲۹ هجری قمری، بنج
زندگی‌نامهٔ رودکی
ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی؛ زادهٔ اواسط قرن سوم هجری قمری (شاید ۲۴۴ قمری) از شاعران ایرانی دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری است. او استاد شاعران آغاز قرن چهار هجری قمری ایران است. رودکی به روایتی از کودکی نابینا بوده است و به روایتی بعدها کور شد. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک در ناحیهٔ رودک (پنجکت در تاجیکستان امروزی) در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند. وی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد، با این حال در سالهای پایانی عمر مورد بی‌مهری امیران قرار گرفته بود. او در اواخر عمر به زادگاهش بنجرود بازگشت و در همانجا به سال ۳۲۹ هجری (۹۴۱ میلادی) درگذشت.
آثار رودکی
شعرهای رودکی
- شمارهٔ ۷۹ — بانگ کردمت، ای فغ سیمین
- شمارهٔ ۸۰ — ای دریغا! که موردزار مرا
- شمارهٔ ۸۱ — هر کو برود راست نشستست به شادی
- شمارهٔ ۷۶ — بر هبک نهاده جام باده
- شمارهٔ ۷۴ — از چه توبه نکند خواجه؟ که هر کجا که بود
- شمارهٔ ۷۵ — تو چگونه جهی؟ که دست اجل
- شمارهٔ ۷۷ — همی تا قطب با حورست زیر گنبد اخضر
- شمارهٔ ۷۸ — بسا کسا! که جوین نان همی نیابد سیر
- شمارهٔ ۸۲ — چون جامهٔ اشن به تن اندر کند کسی
- شمارهٔ ۸۴ — با دو سه بوسه رها کن این دل از درد خناک
- شمارهٔ ۸۳ — آه! ازین جور بد زمانهٔ شوم
- شمارهٔ ۸۶ — بس عزیزم، بس گرامی، شاد باش
- شمارهٔ ۸۵ — کافور تو با لوس شد و مشک همه ناک
- شمارهٔ ۸۷ — یک به یک از در درآمد آن نگار
- شمارهٔ ۸۹ — چو هامون دشمنانت پست بادند
- شمارهٔ ۸۸ — خشک کلب سگ و بتفوز سگ
- شمارهٔ ۹۱ — ای شاه نبی سیرت، ایمان تو محکم
- شمارهٔ ۹۲ — لبت سیب بهشت و من محتاج
- شمارهٔ ۹۴ — گر کند یاریی مرا به غم عشق آن صنم
- شمارهٔ ۹۳ — چرا همی نچمم؟ تا چرا کند تن من
- شمارهٔ ۹۷ — بر رخ هزار زهرهٔ ثامور برشکفت
- شمارهٔ ۹۵ — تا درگه او یابی مگذر به در کس
- شمارهٔ ۹۰ — یار بادت توفیق، روزبهی با تو رفیق
- شمارهٔ ۹۶ — بام‌ها را فرسب خرد کنی