رودکی سمرقندی
زاده ۲۴۴ – درگذشته ۳۲۹ هجری قمری، بنج
زندگی‌نامهٔ رودکی
ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی؛ زادهٔ اواسط قرن سوم هجری قمری (شاید ۲۴۴ قمری) از شاعران ایرانی دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری است. او استاد شاعران آغاز قرن چهار هجری قمری ایران است. رودکی به روایتی از کودکی نابینا بوده است و به روایتی بعدها کور شد. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک در ناحیهٔ رودک (پنجکت در تاجیکستان امروزی) در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند. وی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد، با این حال در سالهای پایانی عمر مورد بی‌مهری امیران قرار گرفته بود. او در اواخر عمر به زادگاهش بنجرود بازگشت و در همانجا به سال ۳۲۹ هجری (۹۴۱ میلادی) درگذشت.
آثار رودکی
شعرهای رودکی
- شمارهٔ ۱۰۲ — چون برگ لاله بوده‌ام و اکنون
- شمارهٔ ۱۰۱ — داری مرا بدان که فراز آیم
- شمارهٔ ۱۰۴ — بت پرستی گرفته ایم همه
- شمارهٔ ۱۰۳ — سرو بودیم چندگاه بلند
- شمارهٔ ۹۸ — آرزومند آن شده تو به گور
- شمارهٔ ۱۰۵ — کنه را در چراغ کرد سبک
- شمارهٔ ۱۰۰ — من بدان آمدم به خدمت تو
- شمارهٔ ۹۹ — هنوز با منی و از نهیب رفتن تو
- شمارهٔ ۱۰۹ — میلاو منی، ای فغ و استاد توام من
- شمارهٔ ۱۱۰ — بسی خسرو نامور پیش ازین
- شمارهٔ ۱۱۱ — از پی الفغده و روزی به جهد
- شمارهٔ ۱۱۳ — خود غم دندان به که توانم گفتن؟
- شمارهٔ ۱۱۲ — خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
- شمارهٔ ۱۰۷ — گر همه نعمت یک روز به ما بخشد
- شمارهٔ ۱۰۶ — یکی آلوده‌ای باشد، که شهری را ببالاید
- شمارهٔ ۱۰۸ — گر کس بودی که زی توام بفگندی
- شمارهٔ ۱۱۴ — به نوبهاران بستای ابر گریان را
- شمارهٔ ۱۱۵ — به آتش درون بر مثال سمندر
- شمارهٔ ۱۱۷ — هرگز نکند سوی من خسته نگاهی
- شمارهٔ ۱۱۸ — تلخی و شیرینیش آمیخته است
- شمارهٔ ۱۲۰ — گرفته روی دریا جمله کشتی‌های بر تو
- شمارهٔ ۱۲۱ — هر آن که خاتم مدح تو کرد در انگشت
- شمارهٔ ۱۱۶ — کیر آلوده بیاری و نهی در کس من
- شمارهٔ ۱۱۹ — ای خریدار من ترا بدو چیز: