رودکی سمرقندی
زاده ۲۴۴ – درگذشته ۳۲۹ هجری قمری، بنج
زندگی‌نامهٔ رودکی
ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی؛ زادهٔ اواسط قرن سوم هجری قمری (شاید ۲۴۴ قمری) از شاعران ایرانی دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری است. او استاد شاعران آغاز قرن چهار هجری قمری ایران است. رودکی به روایتی از کودکی نابینا بوده است و به روایتی بعدها کور شد. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک در ناحیهٔ رودک (پنجکت در تاجیکستان امروزی) در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند. وی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد، با این حال در سالهای پایانی عمر مورد بی‌مهری امیران قرار گرفته بود. او در اواخر عمر به زادگاهش بنجرود بازگشت و در همانجا به سال ۳۲۹ هجری (۹۴۱ میلادی) درگذشت.
آثار رودکی
شعرهای رودکی
- شمارهٔ ۲۶ — هیچ راحت می‌نبینم در سرود و رود تو
- شمارهٔ ۲۸ — لاد را بر بنای محکم نه
- شمارهٔ ۳۲ — با دل پاک مرا جامهٔ ناپاک رواست
- شمارهٔ ۲۹ — خوبان همه سپاهند، اوشان خدایگانست
- شمارهٔ ۳۰ — بهارچین کن ازان روی بزم خانهٔ خویش
- شمارهٔ ۳۱ — فاخته گون شد هوا ز گردش خورشید
- شمارهٔ ۳۳ — معذورم دارید کِم اندوهِ وَغیش است
- شمارهٔ ۲۷ — شب قدر وصلت ز فرخندگی
- شمارهٔ ۴۱ — به تو بازگردد غم عاشقی
- شمارهٔ ۳۸ — زین و زان چند بود برکه و مه؟
- شمارهٔ ۳۷ — راهی آسان و راست بگزین، ای دوست
- شمارهٔ ۴۰ — بخت و دولت چو پیشکار تواند
- شمارهٔ ۳۴ — چه گر من همیشه ستا گوی باشم
- شمارهٔ ۳۶ — ز مهرش مبادا تهی ایچ دل
- شمارهٔ ۳۵ — بودنت در خاک باشد، بافدم
- شمارهٔ ۳۹ — از جود قبا داری پوشیده مشهر
- شمارهٔ ۴۶ — رخ اعدات از تش نکبت
- شمارهٔ ۴۸ — یافتی چون که مال غره مشو
- شمارهٔ ۴۷ — ای جان همه عالم در جان تو پیوند
- شمارهٔ ۴۴ — مرده نشود زنده، زنده بستودان شد
- شمارهٔ ۴۹ — دل از دنیا بردار و به خانه بنشین پست
- شمارهٔ ۴۲ — ایا بلایه، اگر کارت تو پنهان بود
- شمارهٔ ۴۳ — گوسپندیم و جهان هست به کردار نغل
- شمارهٔ ۴۵ — فاخته گون شد هوا ز گردش خورشید