صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۴ - مرثیه در خرابه شام — باز از غم رقیه دل پر ز آه کردم
- شمارهٔ ۵ - و برای او همچنین — قاسم زار با عروس گفت که خوش به سوی تو
- شمارهٔ ۶ - و برای او همچنین — گفتا شه شهیدان کامد روا مرادم
- شمارهٔ ۷ - و برای او همچنین — در مقتل شهیدان با ناله چون هزاران
- شمارهٔ ۲ - مصیبت — به شاه تشنه جگر گفت زینب غمناک
- شمارهٔ ۸ - همچنین من افکاره — زینب به حسین گفت که ای تاج سر ما
- شمارهٔ ۹ - و برای او همچنین — دید چون قاسم عروس از دوریش انکار دارد
- شمارهٔ ۳ - و برای او همچنین — شیعیان بار دگر نخل عزا می‌بندند
- شمارهٔ ۱۵ - همچنین — ای غمگین تو را با شادی دوران چکار
- شمارهٔ ۱۲ - و برای او همچنین — یا رب نظری کن به من و چشم پر آبم
- شمارهٔ ۱۰ - و برای او رحمه الله علیه — اگر دستت رسد با همنشینی
- شمارهٔ ۱۳ - همچنین — به سر کوی تو با حال تباه آمده‌ایم
- شمارهٔ ۱۶ - و برای او همچنین — روزی که پا به علم پر از غم گذاشتیم
- شمارهٔ ۱۱ - و برای او همچنین — ساقی بیا که دلبرم امروز در بر است
- شمارهٔ ۱۴ - و برای او علیه الرحمه — ای دل وفا و عهد به دور زمان کجاست
- شمارهٔ ۱۷ - و برای او — ای که نموده ترک سر بهره کلاه سروری
- شمارهٔ ۳ - و برای او فی النصیحه — دلم ز خلق جهان و جهان ملال گرفت
- شمارهٔ ۱ - ترکیب بند — از دور زمان دلم کباب است
- شمارهٔ ۴ - و برای او فی النصیحه — گوش کن ای مست غفلت تا که هشیارت کنم
- شمارهٔ ۵ - و برای او همچنین — ز دولت نخل امید کسی گر بارور گردد
- شمارهٔ ۶ - و برای او همچنین — نه تنها سیرم از مالم که عالم هم نمی‌خواهم
- شمارهٔ ۷ - و برای او — دوش با جسمی پر از اندوه جانی پر ملال
- شمارهٔ ۲ - فی‌الموعظه — داد دوشینه مرا هاتف غیبی آواز
- شمارهٔ ۸ - موعظه — از قضا روزی مرا شد سوی قبرستان گذار