صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۱۵ - در موعظه و نصیحت — به پنج روزه ایامِ اعتماد مکن
- شمارهٔ ۱۳ - و برای او همچنین — دردا و حسرتا که به غفلت جهان گذشت
- شمارهٔ ۱۴ - و برای او همچنین — به عزلت گوشه‌ای از هفت کشور داشتن بهتر
- شمارهٔ ۱۲ - همچنین — خوش آن دل که دایم بلا می‌پسندد
- شمارهٔ ۱۱ - و برای او فی النصیحه — بیا ای دل دمی بنشین و گوش هوش با من کن
- شمارهٔ ۱۶ - و برای او فی الحکایه — دوستی از من گمنام پی ضرب مثل
- شمارهٔ ۱۰ - ترکیب بند — ای به جان افکنده در لیل و نهار
- شمارهٔ ۹ - و برای او علیه الرحمه — دردا که شده فتنه و آشوب جهانگیر
- شمارهٔ ۱۸ - همچنین — عنقریب است که این سلسله بر هم زده‌اند
- شمارهٔ ۱۹ - و برای او — هر که به کف قوت صبح و شام ندارد
- شمارهٔ ۲۰ - و برای او — دلا به کسب سعادت چرا شتاب نداری
- شمارهٔ ۱۷ - و برای او علیه الرحمه — دو روز گر دلی از عیش دهر آباد است
- شمارهٔ ۱ - کتاب القطعات و النصایح — شنیدم شد ز مغروری و مستی
- شمارهٔ ۳ - نصیحت سقراط سلطان را — یکی از شهریاران زمانه
- شمارهٔ ۲ - حمایت در فریب دنیا — یکی بیچاره‌ای محنت رسیده
- شمارهٔ ۴ - در بی‌وفایی زن و فرزند — شنیده‌ستم که شاپور ذوالاکناف
- شمارهٔ ۸ - اخبار خیرالبشر(ص) از روز محشر — چنین فرمود آن شاهنشه دین
- شمارهٔ ۹ - صحبت غنی در وقت فوت با ملک الموت — مالداری بود در عهد قدیم
- شمارهٔ ۷ - سخن گفتن خانه با صاحبخانه — یکی روز از سر عیش و فراخی
- شمارهٔ ۶ - در زهد حضرت عیسی — یکی روز از سر عبرت به عالم
- شمارهٔ ۱۰ - حکایت ابراهیم ادهم با درویش — داشت ابراهیم ادهم چون مکان
- شمارهٔ ۱۱ - حکایت شخص مسافر — بود مسافر یکی اندر به راه
- شمارهٔ ۱۲ - حکایت عابد با کور — عابدی صومعه هفتاد سال
- شمارهٔ ۵ - در نفرت مجالست غنی با فقیر — یکی در خدمت ختم النبیین(ص)