صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۴۳ - مصیبت امام حسین(ع) — شد محرم به سفر ماه صفر آمده است
- شمارهٔ ۴۲ - خطاب به جناب علی اکبر(ع) — ای نور چشم پادشه بی سرالسلام
- شمارهٔ ۴۴ - مصیبت اربعین — اربعین آمد و اشکم ز بصر می‌آید
- شمارهٔ ۴۷ - و برای او همچنین — شنیده‌ای که حسین جا به کربلایی داشت
- شمارهٔ ۴۸ - زبان حال زینب مظلومه سلام الله علیها — شوم فدای تن بی‌کفن به روی ترابت
- شمارهٔ ۴۶ - همچنین مرثیه — تنی که داد به آغوش جا رسول امینش
- شمارهٔ ۴۱ - در علو و دنو جنود عقل و جهل — آنان که مست باده قالوا بلی شدند
- شمارهٔ ۴۵ - جواب یزید لعین به نصرانی — همان حسین که سبط نبی بود سرش است این
- شمارهٔ ۵۳ - زبان حال امام برسر نعش برادر — ای علمدار به خون غوطه‌ورم کو علمت
- شمارهٔ ۴۹ - و له فی المرثیه — گر شاه دین هوای شفاعت بسر نداشت
- شمارهٔ ۵۴ - مصیبت صدیقه کبری (سلام الله علیها) — چو نشد جناب زهرا از دور چرخ اختر
- شمارهٔ ۵۶ - در مصیبت سیدالشهدا(ع) — چه شد که روز جهان تیره چون شب یلداست
- شمارهٔ ۵۰ - و له فی المرثیه — نه چنان گشت خزان گلشن ایمان چمنش
- شمارهٔ ۵۵ - و برای او همچنین — هیچکس ایمن ز کید دهر دون‌پرور نشد
- شمارهٔ ۵۱ - در اشتیاق به عتبات — دل تنگم سفر کرب و بلا می‌خواهد
- شمارهٔ ۵۲ - خوش آن دلی که به سر شوق کربلا دارد — خوش آن دلی که به سر شوق کربلا دارد
- شمارهٔ ۵۷ - زبان حال قاسم بن حسن(ع) — عمو به حالت من چشم مرحمت واکن
- شمارهٔ ۵۹ - و برای او همچنین — چرا به عهد خود ای کوفیان وفا نکنید
- شمارهٔ ۶۱ - زبان حال صدیقه صغرا(س) — ای برادر تو پناه من گریان بودی
- شمارهٔ ۶۰ - و برای او همچنین — عمو ببین لب خشک و دل پریشان را
- شمارهٔ ۶۲ - خطاب امام(ع) باب عقاب — کجاست راکبت ای مرکب نکوسیما
- شمارهٔ ۶۴ - و برای او فی المرثیه — فلک امان ز تو و بی‌حساب کردن تو
- شمارهٔ ۶۳ - فی المرثیه — گر حسین تشنه در راه خدا فانی نبود
- شمارهٔ ۵۸ - زبان حال ام لیلا با جوان ناکام خود — کجایی ای علی اکبر جوان نوثمر من