صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۷۱ - زبان حال زینب خاتون(ع) — ای برادر چیست حالت در تب و بی‌تابی هنوز
- شمارهٔ ۶۷ - فی المرثیه — یا رسول الله حسینت بر زمین افتاده است
- شمارهٔ ۶۵ - زبان حال دختر پیغمبر به شوهر بزرگوار خود — یا علی ای ابن عم غم نصیب
- شمارهٔ ۶۶ - زبان حال زینب مظلومه(س) — ای روی تو شمع محفل ما
- شمارهٔ ۶۸ - زبان حال علی مرتضی با فاطمه زهرا(ع) — ای گرامی گوهر درج عفاف
- شمارهٔ ۷۰ - و برای او همچنین — کسی که در غم شاه شهید گریانست
- شمارهٔ ۷۲ - مرثیه شاه خراسان(ع) — چو شاه طوس در ملک خراسان
- شمارهٔ ۶۹ - زبان حال امام(ع) — یا رب چون من به غربت کسی مبتلا نباشد
- شمارهٔ ۷۶ - مرثیهٔ دیگر — ز بس که چرخ جفا کار و زشت‌کردار است
- شمارهٔ ۷۷ - و برای او همچنین — کوفیان چون به صف ماریه غوغا کردند
- شمارهٔ ۷۴ - استغاثه امام(ع) در روز عاشورا — کرد اندر کربلا چون ناله هل من معین
- شمارهٔ ۷۵ - همچنین در مصیبت — هر که را درد غریبی در جهان مضطر کند
- شمارهٔ ۷۳ - همچنین زبان حال زینب خاتون(ع) — جان برادر، فدای قلب فکارت
- شمارهٔ ۲ - مولود و منقبت فخر عالم(ص) — فصلِ ربیع است ای بُتِ حَبشی‌خال!
- شمارهٔ ۳ - در مدحِ حضرت امیرالمؤمنین (ع) — ساقی ز جای خیز، فصلِ بهار شد
- شمارهٔ ۱ - مسمط در ستایش پروردگار — اول ایجاد چون خدای تعالی
- شمارهٔ ۱۱ - در مدح شهاب ثاقب علی بن ابی‌طالب(ع) — جهان فرتوت باز چمید زی فرهی
- شمارهٔ ۱۰ - در توحید و مدح ائمه طاهرین علیهم السلام — افراخت عَلَم پادشهِ گل به چمن باز
- شمارهٔ ۴ - در مدح حضرتِ امیرالمؤمنین (ع) — مهِ شعبان گذشت و گشت عیان
- شمارهٔ ۸ - در مدح حضرت موسی بن جعفر(ع) — ای ز شورِ نشئهٔ دنیایِ فانی، سرگران
- شمارهٔ ۷ - فخر در مدح اهل بیت عصمت(علیهم السلام) — تا بوَد جان در بدن، یا در دهن نطقِ مقالم
- شمارهٔ ۵ - در مدح حجت الله(عج الله تعالی فرجه) — گرفت لشکرِ «دی» باز، رویِ کیهان را
- شماره ۹ - در مدح حضرت امیرالمؤمنین (ع) — شامِ هجران است ای دل، دیده امید دار
- شمارهٔ ۶ - در مدح قاسم بن الحسن(ع) — باز شد اسپهبدِ فَروَرد را پا در رکیب