ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- رباعی شمارهٔ ۴۶۲ — از بیم رقیب طوف کویت نکنم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۴ — با درد تو اندیشهٔ درمان نکنم
- رباعی شمارهٔ ۴۵۷ — زآن دم که قرین محنت و افغانم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۳ — با چشم تو یاد نرگس‌ِ تر نکنم
- رباعی شمارهٔ ۴۵۸ — بی‌مهری آن بهانه‌جو می‌دانم
- رباعی شمارهٔ ۴۵۹ — رویت بینم چو چشم را باز کنم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۰ — عشق تو ز خاص و عام پنهان چه کنم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۱ — بی روی تو رای استقامت نکنم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۶ — آن بخت ندارم که به کامت بینم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۵ — یادت کنم ار شاد و اگر غمگینم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۲ — دانی که چه‌ها چه‌ها چه‌ها می‌خواهم؟
- رباعی شمارهٔ ۴۶۹ — هرچند گهی ز عشق بیگانه شوم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۸ — غمناکم و از کوی تو با غم نروم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۱ — هیهات که باز بوی می می‌شنوم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۰ — یا رب تو چنان کن که پریشان نشوم
- رباعی شمارهٔ ۴۶۷ — تا بردی ازین دیار تشریف قدوم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۴ — نی باغ به بستان نه چمن می‌خواهم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۵ — سرمایهٔ غم ز دست آسان ندهم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۶ — در کوی تو سر در سر خنجر بنهم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۸ — دی تازه گلی ز گلشن آورد نسیم
- رباعی شمارهٔ ۴۸۰ — با یاد تو با دیدهٔ تر می‌آیم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۷ — دارم ز خدا خواهش جنات نعیم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۳ — ای دوست طواف خانه‌ات می‌خواهم
- رباعی شمارهٔ ۴۷۹ — مابین دو عین یار از نون تا میم