خاقانی شروانی
زاده ۵۲۰ – درگذشته ۵۹۵ هجری قمری، شروان
زندگی‌نامهٔ خاقانی
افضل‌الدّین بدیل بن علی خاقانی شروانی متخلّص به خاقانی (۵۲۰ قمری در شروان - ۵۹۵ قمری در تبریز) از جملهٔ بزرگ‌ترین قصیده‌سرایان تاریخ شعر و ادب فارسی به‌شمار می‌آید. از القاب مهم وی حسان العجم می‌باشد. آرامگاه او در شهر تبریز است. خاقانی از سخنگویان قوی‌طبع و بلندفکر و یکی از استادان بزرگ زبان پارسی و در درجهٔ اول از قصیده‌سرایان عصر خویش است. توانایی او در استخدام معانی و ابتکار مضامین در هر قصیدهٔ او پدیدار است.
آثار خاقانی
شعرهای خاقانی
- شمارهٔ ۸۳ - قصیده — به جوی سلامت کس آبی نبیند
- شمارهٔ ۸۶ - در رثاء امام شهاب الدین — سر چه سنجد که هوش می‌بشود
- شمارهٔ ۸۵ - قصیده — آمد بهار و بخت که عشرت فزا شود
- شمارهٔ ۸۷ - در رثاء امام شهاب الدین ابوالفضائل شروانی — سر چه سنجد که هوش می بشود
- شمارهٔ ۸۴ - در نکوهش و ملامت حسودان — مشتی خسیس ریزه که اهل سخن نیند
- شمارهٔ ۸۲ - این قصیدهٔ به نام کنز الرکاز است و خاقانی آن را در ستایش پیغمبر اکرم و در جوار تربت مقدس آن حضرت سروده است — مقصد اینجاست ندای طلب اینجا شنوند
- شمارهٔ ۸۰ - مطلع دوم — نوروز برقع از رخ زیبا برافکند
- شمارهٔ ۸۱ - این قصیدهٔ را حرز الحجاز خوانند در کعبهٔ علیا انشاء کرده و بر بالین مقدس پیغمبر اکرم صلوات الله علیه در یثرب به پایان آورده — شب روان چو رخ صبح آینه سیما بینند
- شمارهٔ ۸۹ - قصیده — در کفم نیست آنچه می‌باید
- شمارهٔ ۸۸ - قصیده — نه دل از سلامت نشان می‌دهد
- شمارهٔ ۹۴ - قصیده — ایام خط فتنه به فرق جهان کشید
- شمارهٔ ۹۵ - در رثاء امام ابو عمر و اسعد — بیدقی مدح شاه می‌گوید
- شمارهٔ ۹۱ - مطلع دوم — شه اختران زان زر افشان نماید
- شمارهٔ ۹۰ - در ستایش اتابک منصور فرمانروای شماخی و ابوالمظفر شروان شاه — مرا صبح دم شاهد جان نماید
- شمارهٔ ۹۳ - در بیان عشق و گوشه نشینی و ستایش عصمة الدین خواهر منوچهر — از همه عالم کران خواهم گزید
- شمارهٔ ۹۲ - این قصیدهٔ را در زمان کودکی در ستایش فخر الدین منوچهر بن فریدون شروان شاه سروده است — صفتی است حسن او را که به وهم در نیاید
- شمارهٔ ۱۰۰ - در ستایش ملک ارسلان مظفر — چون آه عاشقان شد صبح آتش معنبر
- شمارهٔ ۹۹ - مطلع دوم — ای نهان داشتگان موی ز سر بگشایید
- شمارهٔ ۱۰۱ - مطلع دوم — در آبگون قفس بین طاووس آتشین پر
- شمارهٔ ۹۷ - در حکمت و اندرز — چشم بر پردهٔ امل منهید
- شمارهٔ ۱۰۲ - مطلع سوم — ای کعبهٔ جهان گرد، وی زمزم رسن در
- شمارهٔ ۹۶ - در بیماری فرزند و تاثر از درگذشت وی گوید — حاصل عمر چه دارید خبر باز دهید
- شمارهٔ ۹۸ - خاقانی این قصیده را در مرثیهٔ فرزند خویش امیر رشید الدین سروده و آن را ترنم المصائب گویند. — صبح‌گاهی سر خوناب جگر بگشایید
- شمارهٔ ۱۰۳ - مطلع چهارم — صحن ارم ندیدی در باغ شاه بنگر