سعدی شیرازی
زندگی‌نامهٔ سعدی
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده است. او بین سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- رباعی شمارهٔ ۲۵ — افسوس بر آن دل که سماعش نربود
- رباعی شمارهٔ ۲۹ — دریاب کزین جهان گذر خواهد بود
- رباعی شمارهٔ ۳۰ — گر تیر جفای دشمنان می‌آید
- رباعی شمارهٔ ۳۳ — از دست مده طریق احسان پدر
- رباعی شمارهٔ ۳۲ — درویش که حلقهٔ دری زد یک بار
- رباعی شمارهٔ ۳۱ — هرکس به نصیب خویش خواهند رسید
- رباعی شمارهٔ ۳۸ — ای صاحب مال، فضل کن بر درویش
- رباعی شمارهٔ ۳۶ — چون زهرهٔ شیران بدرد نالهٔ کوس
- رباعی شمارهٔ ۳۴ — گر آدمیی بادهٔ گلرنگ بخور
- رباعی شمارهٔ ۳۵ — چون خیل تو صد باشد و خصم تو هزار
- رباعی شمارهٔ ۲۸ — داد طرب از عمر بده تا برود
- رباعی شمارهٔ ۳۷ — سودی نکند فراخنای بر و دوش
- رباعی شمارهٔ ۳۹ — بوی بغلت می‌رود از پارس به کیش
- رباعی شمارهٔ ۴۷ — ای یار کجایی که در آغوش نه‌ای
- رباعی شمارهٔ ۴۹ — گر سنگ همه لعل بدخشان بودی
- رباعی شمارهٔ ۴۰ — تا دل ز مراعات جهان برکندم
- رباعی شمارهٔ ۴۱ — چون ما و شما مقارب یکدگریم
- رباعی شمارهٔ ۴۲ — تنها ز همه خلق و نهان می‌گریم
- رباعی شمارهٔ ۴۶ — روزی دو سه شد که بنده ننواخته‌ای
- رباعی شمارهٔ ۴۸ — گر کان فضائلی وگر دریایی
- رباعی شمارهٔ ۵۱ — گویند که دوش شحنگان تتری
- رباعی شمارهٔ ۴۴ — امروز که دستگاه داری و توان
- رباعی شمارهٔ ۴۳ — بشنو به ارادت سخن پیر کهن
- رباعی شمارهٔ ۵۰ — فردا که به نامهٔ سیه درنگری