صفی علیشاه
زاده ۱۲۵۱ – درگذشته ۱۳۱۶ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ صفی علیشاه
میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفیعلیشاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمتاللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سدههای اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست. میرزا حسن پس از آموختن مقدمات علوم به شیراز، کرمان، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرتهایی کرد، و بالاخره به تهران آمد. در تهران یکی از مریدان وی قطعه زمینی در محلهٔ شاه آباد به او هدیه کرد و او در آنجا خانقاهی وسیع بنا نهاد که پس از مرگ در همانجا به خاک سپرده شد. هماکنون خیابان مجاور خانقاه و آرامگاه وی در تهران به خیابان صفیعیشاه معروف است. وی صاحب آثار متعددی به نظم و نثر است که از آن جمله میتوان به تفسیر منظوم قرآن در سی و دو هزار بیت و زبدةالاسرار مشتمل بر بیان اسرار شهادت امام حسین علیهالسلام و یارانش و تطبیق آن با منازل سیر و سلوک اشاره نمود.
آثار صفی علیشاه
شعرهای صفی علیشاه
- بخش ۱۹۴ - التعرف — پس از تحقیق عارف کن توقف
- بخش ۱۹۵ - فرقه من المتعرفین — یکی اندر لباس عارفانست
- بخش ۱۹۶ - و من المتعرفین — گروهی باز از اهل تعرف
- بخش ۱۹۸ - کلام آخر — تصوف عجز و فقر و انکسار است
- بخش ۱۹۷ - و من المتعرفین — گروهی کاهل علم و اختصاصند
- بخش ۱۹۹ - تعرفه ممدوح — شنیدی چون تعرفهای مقدوح
- بخش ۱۹۳ - العارف — ز عارف گوش کن گر مرد راهی
- بخش ۲۰۰ - عرفان — صفی زان شد که بحرش درفشان شد
- بخش ۲۰۷ - عبدالله — بود عبدالله آنکو اندر او حق
- بخش ۲۰۵ - العبادله — عبادله بنزد مرد دانا
- بخش ۲۰۶ - العباد الحقیقی و هم مظاهر الاسماء — کنون از اولیا گویم که درسر
- بخش ۲۰۸ - عبدالرحمن — خود آن کو عبد رحمن از یقین است
- بخش ۲۰۲ - العامه — شنو از عامه کاهل اقتصارند
- بخش ۲۰۳ - العارالعظیم — دگر عار عظیم اندر ضمیرت
- بخش ۲۰۴ - العباده و العبودیه والعبوده — دگر اندر عبادت کن تعقل
- بخش ۲۰۱ - العالم بکسراللام — شنیدی چون ز عارف داستانی
- بخش ۲۱۰ - عبدالملک — بود عبدالملک کو بیتوقف
- بخش ۲۱۴ - عبدالمهیمن — بود عبدالمهیمن آنکه مشهود
- بخش ۲۱۱ - عبدالقدوس — ولیی کوست نامش عبد قدوس
- بخش ۲۱۶ - عبدالجبار — دگر عبدی که بر وی اسم جبار
- بخش ۲۱۳ - عبدالمؤمن — ز عبدالمؤمنت گویم معاین
- بخش ۲۱۵ - عبدالعزیز — دگر عبدالعزیز آن در تمیز است
- بخش ۲۰۹ - عبدالرحیم — دگر عبدالرحیم آنست در نص
- بخش ۲۱۲ - عبدالسلام — ولیی باز کو عبدالسلام است