صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۷ - و برای او — چون شد به دشتِ کربلا، آواره زینب
- شمارهٔ ۶ - و برای او همچنین — امروز عاشوراست یا عیدِ قربان است؟
- شمارهٔ ۵ - و برای او همچنین — ای اهلِ حرم! علی‌ِاصغر
- شمارهٔ ۱۰ - زبان حال صغریٰ خاتون — رفتی ای جانِ پدر، سویِ سفر از بَرِ صغریٰ
- شمارهٔ ۱۲ - و برای او — مرو ای جانِ برادر، سویِ میدان ز بَرِ من
- شمارهٔ ۸ - و برای او همچنین — ای خسروِ بی‌سر، ای بابِ گرامم!
- شمارهٔ ۹ - و برای او همچنین — کوفیان آخر من لب تشنه مهمان شمایم
- شمارهٔ ۱۱ - و برای او — ای نامِ تو زینتِ زبان‌ها
- شمارهٔ ۱۳ - و برای او همچنین — چون دید زینب، شمر را به میدان
- شمارهٔ ۱۶ - و برای او — زد قاصدِ بزمِ عزا با قامتِ خم
- شمارهٔ ۲۰ - نوحه‌ی جدید — نیست ممکن که شود از دلی شاد، فلک
- شمارهٔ ۱۸ - و برای او همچنین — جان به قربانِ وفایت، یا حبیب‌ِ بِن مظاهر!
- شمارهٔ ۱۹ - و برای او — چون آلِ طاها، از جورِ ایام
- شمارهٔ ۱۵ - و برای او — ای داده شرف، زینبِ تو کرب‌وبلا را
- شمارهٔ ۱۴ - و برای او همچنین — ای کشته غلتان به خون ای علمدارم
- شمارهٔ ۱۷ - و برای او همچنین — چون به صفِ کرب‌وبلا، بختِ وهب یار شد
- شمارهٔ ۲۳ - و برای او همچنین — آمد مَه غم، بهر عزاداریِ زینب
- شمارهٔ ۲۱ - و برای او — ای شمرِ دون! بهرِ خدا ثوابی
- شمارهٔ ۲۵ - و برای او — ای به محرابِ عبادت، کُشته از شمشیرِ کین / یا امیرالمؤمنین!
- شمارهٔ ۲۸ - و برای او — ای مسیب! ز جهان سوی جَنان در سفرم
- شمارهٔ ۲۴ - و برای او — گفت شهِ تشنه‌لبان زیرِ تیغ:
- شمارهٔ ۲۷ - نوحه‌ی دیگر — آه که صد پاره جگر شد حَسن
- شمارهٔ ۲۲ - و برای او همچنین — داد که از رخِ حسین، شمر حیا نمی‌کند
- شمارهٔ ۲۶ - و برای او — زینتِ دوشِ نبی! خاکِ سیه جایِ تو نیست