صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۴۳ — شاهنشه کربلا حسین است حسین
- شمارهٔ ۴۷ — از کتم عدم چه آشکارم کردی
- شمارهٔ ۴۸ — خواهی به تمام سروران سر باشی
- شمارهٔ ۴۶ — ای آنکه بود لطف و کرم عادت تو
- شمارهٔ ۴۴ — جانا به من ارجو کنی افزون کن
- شمارهٔ ۵۰ — یا رب به من و روی سیاهم نظری
- شمارهٔ ۴۹ — هر کس زده دست خود به دامان کسی
- شمارهٔ ۴۵ — یا رب سگ نفس را مسلمانش کن
- شمارهٔ ۵۳ - تاریخ مرحوم نوائی — آن مونس فرزانه که ما را بود استاد
- شمارهٔ ۵۲ - در مدح حضرت رضا(ع) — ای سرور دین خسرو اقلیم رضا
- شمارهٔ ۵۱ — ایه شت بهشت رحمتت را سببی
- شمارهٔ ۵۷ - دو بیت دیگر — هرچه از من زدوا بروی تو بیداد رود
- شمارهٔ ۵۸ - دو بیت دیگر — تا بود در دریده اشک امشب مجال خواب نیست
- شمارهٔ ۵۶ - دو بیت دیگر — به وصف روی تو گفتم که این گل خودروست
- شمارهٔ ۵۵ - ماده تاریخ — به عرش سود سر فخر خویشتن را فرش
- شمارهٔ ۵۴ - خیز کاین جای تو نیست — نیست دردی که ز هر گوشه مهیای تو نیست
- شمارهٔ ۵۹ - دو بیت دیگر — دلم ز دست جفایت ز بس به تنگ آمد
- شمارهٔ ۶۲ - دو بیت دیگر — ز مسخرجات خیالات من
- شمارهٔ ۶۱ - دو بیت دیگر — توانگران که هم سیم و زر زیاده کنند
- شمارهٔ ۶۰ - دو بیت دیگر — در حشر رسولان خلف روی خراشند
- شمارهٔ ۲ - زبان حال حضرت قاسم(ع) — ای عمو بر سرِ قاسم، ز وفا کن گذری
- شمارهٔ ۱ - کتاب نوحه‌های سینه‌زنی — رفتی و بردی ز دل، تاب و توانم علی
- شمارهٔ ۴ - و برای او همچنین — ای صبا! برگو به خاتونِ جنان اندر جنان، با غم و آه و فغان
- شمارهٔ ۳ - نوحه‌‌ای دیگر — جانِ بابا، تشنگی زد شعله بر جان، العطش