عراقی
زندگی‌نامهٔ عراقی
شیخ فخرالّدین ابراهیم بن بزرگمهر متخلص به عراقی، عارف نامی و شاعر بلندآوازهٔ ایرانی، در اوایل قرن هفتم هجری در دهی در اطراف همدان به دنیا آمد. پس از تحصیل علوم و فنون و کسب دانش، برای ادامه تحصیل به همدان رفت. سپس با جمعی از دراویش رهسپار هندوستان شد و به خدمت شیخ بهاءالدین زکریا درآمد و بعد از مدتی با دختر او ازدواج کرد. بعدها به عربستان و سپس به قونیه رفت و به خدمت مولانا رسید و مصاحب و معاشر او شد. وی درسال ۶۸۶ یا ۶۸۸ هجری قمری در حدود سن هشتاد سالگی در دمشق وفات یافت. از آثار او می‌توان علاوه بر دیوان اشعار به مثنوی عشاق‌نامه و کتاب لمعات اشاره کرد. کتاب لمعات عراقی از روی نسخه‌ای که به تلاش همراهان وبگاه تصوف ایرانی آماده شده به گنجور اضافه شده است. «رسالهٔ اصطلاحات» نیز از روی نسخهٔ دیگری که به کوشش آقای محمد بیدآباد از همراهان وبگاه تصوف ایرانی آماده شده به گنجور اضافه شده است.
آثار عراقی
شعرهای عراقی
- رباعی شمارهٔ ۱۶۴ — ای لطف تو دستگیر هر رسوایی
- شمارهٔ ۷ — چو یاد آرم از آن ساعت که خرم طبع بنشستم
- شمارهٔ ۲ — فرزند عزیز، قرةالعین کبیر
- شمارهٔ ۱ — میان یک دله یاران بسی حکایت‌هاست
- شمارهٔ ۶ — دریغا روزگار ما و آن ایام در مهرش
- شمارهٔ ۵ — دریغا روزگار خوش که من در جنب میمونت
- شمارهٔ ۳ — به طعنه گفت مرا دوستی که: ای زراق
- شمارهٔ ۴ — گرچه بیماری ای نسیم سحر
- شمارهٔ ۸ — راحت دوستان عمادالدین
- شمارهٔ ۹ - مثلث — ای رند قلندر کیش، می نوش ز کس مندیش
- شمارهٔ ۱ (که به غیر از تو در جهان کس نیست - جز تو موجود جاودان کس نیست) — ای زده خیمهٔ حدوث و قدم
- شمارهٔ ۲ (که همه اوست هر چه هست یقین - جان و جانان و دلبر و دل و دین) — طابَ رَوح‌ُ النَّسیمِ بِالْأَسْحار
- شمارهٔ ۴ (در میکده می‌کشم سبویی - باشد که بیابم از تو بویی) — در میکده با حریفِ قَلّاش
- شمارهٔ ۳ (می‌بین رخ جان فزای ساقی - در جام جهان نمای باقی) — در جام جهان‌نمای اول
- شمارهٔ ۱ — عشق ار به تو رخ عیان نماید
- شمارهٔ ۲ — ساقی، بیار می، که فرو رفت آفتاب
- شمارهٔ ۳ - در مرثیهٔ بهاء الدین زکریا — چون ننالم؟ چرا نگریم زار؟
- بخش ۷ - سبب نظم کتاب — جان من چون به عالم دل شد
- بخش ۱ - سر آغاز — هر که جان دارد و روان دارد
- بخش ۲ - اندر جوهر انسان — مبدا امر جوهر انسان
- بخش ۴ - درنعت محمد مصطفی صلی‌الله علیه و آله و سلم — نقل کن از وبال کفر بدین
- بخش ۵ - در نعت خلفای راشدین — چار یارش، که مرشد دینند
- بخش ۳ - در تصفیهٔ نهاد گوید — سر او در سر یقین و گمان
- بخش ۶ - در نصیحت — تا کی، ای مست خواب غفلت و جهل