صفی علیشاه
زاده ۱۲۵۱ – درگذشته ۱۳۱۶ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ صفی علیشاه
میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفی‌علی‌شاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمت‌اللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سده‌های اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست. میرزا حسن پس از آموختن مقدمات علوم به شیراز، کرمان، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرت‌هایی کرد، و بالاخره به تهران آمد. در تهران یکی از مریدان وی قطعه زمینی در محلهٔ شاه آباد به او هدیه کرد و او در آنجا خانقاهی وسیع بنا نهاد که پس از مرگ در همانجا به خاک سپرده شد. هم‌اکنون خیابان مجاور خانقاه و آرامگاه وی در تهران به خیابان صفی‌عیشاه معروف است. وی صاحب آثار متعددی به نظم و نثر است که از آن جمله می‌توان به تفسیر منظوم قرآن در سی و دو هزار بیت و زبدة‌الاسرار مشتمل بر بیان اسرار شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش و تطبیق آن با منازل سیر و سلوک اشاره نمود.
آثار صفی علیشاه
شعرهای صفی علیشاه
- بخش ۴۱۲ - مشارق شمس الحقیقه — مشارق باز با شمس حقیقت
- بخش ۴۱۶ - المطالعه — مطالع با اضافه تاست کاشف
- بخش ۴۱۳ - مشرف‌الضمایر — دگر مشرف که باشد بالضمایر
- بخش ۴۱۱ - مشارق الصبح — مشارق بالاضافه صبح صادق
- بخش ۴۱۴ - المضاهاه بین‌الشئون و الحقایق — مضاهات آنکه بر تعیین لایق
- بخش ۴۰۹ - المسئله الغامضه — شنو زان مسئله کوهست غامض
- بخش ۴۱۵ - المضاهاه بین‌الحضرات والاکوان — مضاهات دگر در نص عرفان
- بخش ۴۱۰ - المستریح — کسی او مستریح آمد بدلخواه
- بخش ۴۲۰ - مغرب الشمس — ببین از مغرب‌الشمس از تفطن
- بخش ۴۱۸ - معالم اعلام الصفات — معالم آنچه اعلام الصفات است
- بخش ۴۲۳ - مفرج الاحزان و مفرج‌الکروب — مفرح چیست اندر کرب و احزان
- بخش ۴۲۲ - المفتاح الاول — بود مفتاح اول در تقاضا
- بخش ۴۲۴ - المفیض — مفیض اسمی است ز اسماء پیمبر
- بخش ۴۱۹ - المعلم الاول و معلم الملک — معلم اول آدم بر ملک بود
- بخش ۴۲۱ - مفتاح سرالقدر — یکی مفتاح از سر قدر جو
- بخش ۴۱۷ - المطلع — ز مطلع سالکی تا مطلع نیست
- بخش ۴۲۶ - مقام‌التنزل الربانی — مقامی کوست ربانی تنزل
- بخش ۴۳۰ - مالک الملک — دگر آن مالک الملکت بود حق
- بخش ۴۲۹ - الملک و الملکوت — دیگر ملکوت و ملکت بی‌زیادت
- بخش ۴۳۱ - ممدالهمم — ممد اندر همم باشد پیمبر
- بخش ۴۲۵ - المقام — مقام آمد بآثار و لوازم
- بخش ۴۲۷ - المکانه — مکانت منزلی باشد بحاصل
- بخش ۴۳۲ - المناصفه — مناصف با اضافه تا است انصاف
- بخش ۴۲۸ - المکر — کنم تفسیر مکر از بهر عارف