صفی علیشاه
زاده ۱۲۵۱ – درگذشته ۱۳۱۶ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ صفی علیشاه
میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفی‌علی‌شاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمت‌اللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سده‌های اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست. میرزا حسن پس از آموختن مقدمات علوم به شیراز، کرمان، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرت‌هایی کرد، و بالاخره به تهران آمد. در تهران یکی از مریدان وی قطعه زمینی در محلهٔ شاه آباد به او هدیه کرد و او در آنجا خانقاهی وسیع بنا نهاد که پس از مرگ در همانجا به خاک سپرده شد. هم‌اکنون خیابان مجاور خانقاه و آرامگاه وی در تهران به خیابان صفی‌عیشاه معروف است. وی صاحب آثار متعددی به نظم و نثر است که از آن جمله می‌توان به تفسیر منظوم قرآن در سی و دو هزار بیت و زبدة‌الاسرار مشتمل بر بیان اسرار شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش و تطبیق آن با منازل سیر و سلوک اشاره نمود.
آثار صفی علیشاه
شعرهای صفی علیشاه
- بخش ۴۶۰ - النفس المطمئنه و اوصافها — شنو باز از صفات مطمئنه
- بخش ۴۶۱ - العفه — بضد شهوت او را هست عفت
- بخش ۴۵۸ - علامت اخری لدفع الریاء — ازین بهتر تو را گویم نشانی
- بخش ۴۵۹ - کلام آخر — ز نفست گر شد این سرها ربوده
- بخش ۴۶۲ - الحلم — سکون و حلم جز ضد غضب نیست
- بخش ۴۶۳ - القناعه — قناعت باز ضد حرص و آزاست
- بخش ۴۶۴ - الشفقه — دگر ضد حسدها شد شفقت
- بخش ۴۵۷ - علامه اخری لدفع الریاء — تو را گویم علمتهای مجموع
- بخش ۴۷۲ - النقباء — نقیبانند ارباب سرائر
- بخش ۴۶۹ - النفس القدسی — دگر نفسی است قدسی در متانت
- بخش ۴۶۵ - التواضع — تواضع ضد کبرت بی‌مظنه است
- بخش ۴۶۶ - الجود — بضد بخل هم جود است و ایثار
- بخش ۴۶۷ - الاخلاص — دگر ضد ریا صدق است و اخلاص
- بخش ۴۷۰ - النفس الرحمانی — دگر نفسی است رحمانی زرحمان
- بخش ۴۶۸ - مراتب النفس — تو را شرح دگر باشد مناسب
- بخش ۴۷۱ - ارشاد — بس این نفس را شأنی عظیم است
- بخش ۴۷۹ - النوال — نوال آن خاص اهل قرب و حال است
- بخش ۴۷۶ - نهایه‌السفر الثانی — بود ثانی سفر را این نهایت
- بخش ۴۸۰ - النور — بود نور اسمی از اسماء یزدان
- بخش ۴۷۵ - نهایه‌السفرالاول — بود اول سفر را خود نهایت
- بخش ۴۷۴ - نهایه‌الاسفار — دگر گویم تو را ز اسفار اربع
- بخش ۴۷۷ - نهایه السفر الثالث — نهایت را چه در سیم سفر بد
- بخش ۴۷۳ - النکاح الساری فی جمیع الذراری — شنو باز ازنکاخی کوست ساری
- بخش ۴۷۸ - نهایه السفر الرابع — تو را رابع سفر چبود نهایت