حزین لاهیجی
زاده ۱۱۰۳ – درگذشته ۱۱۸۱ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ حزین لاهیجی
محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حزین از آخرین شاعران سبک هندی و از اعقاب شیخ زاهد گیلانی است. او در سال ۱۱۰۳ هجری قمری در اصفهان زاده شد. زندگی او مقارن سقوط دولت صفوی و آشفتگی اوضاع ایران بود که او را درگیر سفرها و ماجراهای فراوان نمود تا جایی که چندین بار جامهٔ رزم پوشید و به نبرد دشمنان رفت. نهایتاً درگیری یا اتهام‌زنی از سوی گماشتگان محلی نادرشاه افشار در جنوب، حزین را در سال ۱۱۴۶ هجری قمری به هندوستان رمانید که البته هیچگاه از آن و در آن دیار دلخوش نبود. او در سال ۱۱۸۱ هجری قمری در شهر بنارس درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد. حزین را صاحب تألیفات متعدد در علوم گوناگون دانسته‌اند که نام بیش از پنجاه عدد از آنها در تذکره‌ها آمده است. زندگینامهٔ خودنوشت او به نام «تاریخ احوال» از آن جمله و از مستندات ارزشمند تاریخی راجع به احوال مردمان ایران در دوران سقوط سلسلهٔ صفوی است. دیوان حزین از روی تصحیح استاد ذبیح الله صاحبکار که تصویر آن به زحمت آقای مهرزاد شایان فراهم شده و به کمک هزاران داوطلب گمنام که در بازبینی متن استخراج شده از کتاب چاپی آن مشارکت داشته‌اند به گنجور اضافه شده است.
آثار حزین لاهیجی
شعرهای حزین لاهیجی
- شمارهٔ ۲۸۴ — چو سایه در قدم سرو خوش خرام توام
- شمارهٔ ۲۸۵ — سیاهی را، به اشک از دیدهٔ خود کام می شوبم
- شمارهٔ ۲۷۹ — ز رنگش، اشک گلگون بادهٔ نابی ست در چشمم
- شمارهٔ ۲۷۸ — بیهوده نگشتم به سراپای دو عالم
- شمارهٔ ۲۸۲ — خزان چه می برد از نوبهار رنگینم؟
- شمارهٔ ۲۸۱ — نکرد عشق تو، مطلب روای خویشتنم
- شمارهٔ ۲۸۰ — دل و جان نژند را مانم
- شمارهٔ ۲۸۳ — آسان به جلوه های تو، از جا نمی روم
- شمارهٔ ۲۸۷ — ز دل برخاست شوری، دیدهٔ داغ درون روشن
- شمارهٔ ۲۹۰ — نهانی کرده ای یغما، دل من
- شمارهٔ ۲۸۹ — نماید بی سبب حاصل، مسبب مدعای من
- شمارهٔ ۲۹۱ — باده بیار و هوش را، از سر ما روانه کن
- شمارهٔ ۲۸۶ — رنگین شد از رخت، چو رگ گل، نظاره ام
- شمارهٔ ۲۹۲ — لخت دل با سینه از اشک مدام آمد برون
- شمارهٔ ۲۹۳ — صید از حرم کشد، خم جعد بلند تو
- شمارهٔ ۲۸۸ — زانوی بی کسی هاست، بالین خستهٔ من
- شمارهٔ ۳۰۱ — سوخته جان دلم یکی، سنبل مشک فام، دو
- شمارهٔ ۲۹۴ — ز تکبیر فنا، حاضر نشد وقت نماز تو
- شمارهٔ ۳۰۰ — افسرده ایم، جام می خوشگوار کو؟
- شمارهٔ ۲۹۵ — دارم دلی دو نیم، ز تیغ زبان تو
- شمارهٔ ۲۹۹ — به دنبال خرام آن پری رو
- شمارهٔ ۲۹۶ — صفای وقت، ز دل های بی غبار بجو
- شمارهٔ ۲۹۸ — ای تهیدست، به امّید و امل غره مشو
- شمارهٔ ۲۹۷ — عریان ز صافی طینتی، از پردهٔ نیرنگ شو